جهش تولید | یک‌شنبه، ۴ آبان ۱۳۹۹

کبوترخانه - نمایش محتوای تولیدات ویژه

 

 

کبوترخانه

Loading the player...

معماران ايراني به دليل نگاه عالمانه به اقليم و علم زيست شناسي، عجايبي حيرت انگيز و ماندگار با عنوان

کبوترخانه هاي ايراني خلق کرده اند که حقيقتا سزاوار است به آنها به عنوان آثاري برتر از عجايب هفتگانه

عالم نگاه کرد. کبوترخانه هاي ايراني مانند بسياري از مظاهر هنري ايران ناشناخته مانده اند اين در حالي

است که اين برجهاي زيباي کبوتران به عنوان زيرساخت تاسيسات کشاورزي در تمام سراي ايران از کناره هاي

شرقي درياچه اروميه گرفته تا کوير يزد و ميبد و برخي روستاهاي نطنز و کاشان و از جنوب خراسان و طبس

گرفته تا گوشه و کنار شهرها و آباديهاي اين سرزمين حضوري پيوسته داشته است. تنها در حوالي اصفهان بيش

از سه هزار برج زيباي کبوتر وجود داشته است طراحي و عملکرد کبوترخانه ها بسيار جالب و عالمانه بوده به

گونه اي که در جذب کبوتران و خلق زيستگاهي امن براي کبوتر، حيرت برانگيز بوده است. کبوترخانه ها مانند

دژ نظامي در برابر همه دشمنان کبوتر که کم هم نيستند، مقاوم و نفوذ ناپذير بوده است. ساختار معماري

کبوترخانه به گونه اي بوده که نه تنها در برابر پرندگان شکارچي مانند قوش، جغد و کلاغ فکر و انديشه شده،

بلکه هرگز پرندگان مهاجم را نيز درون برجها راهي نبوده است زيرا نحوه ساخت اين کبوترخانه به گونه اي

بوده که امنيت همراه با آرامش و آسايش کبوتران را تأمين مي کرده است. فضاي داخلي کبوترخانه ها گاه

محل اجتماع بيش از 25 هزار کبوتر بوده است دقت در اجراي اين برجهاي کبوتر به حدي بوده است که

درصد اشتباه ورود پرندگان مزاحم را به صفر مي رسانيده زيرا اگر حتي يک مورد پرنده يا حيوان مهاجمي به

درون اين کبوترخانه راه مي يافت، هرگز هيچ کبوتري احساس امنيت نمي کرد و کبوترخانه خالي از حضور

کبوتران مي شد. آشيانه ها آنچنان زيبا و منظم با مدولهاي يک شکل و از مصالح کاهگل ساخته شده بود که در

تابستان بسيار خنک و به گونه اي بوده است که باد در فضاي آن جاري بوده و برعکس در زمستان گرم و از

وزش بادهاي سرد محلي در امان بوده است. قطر سوراخهاي ورودي كبوتران به داخل برجها به اندازه اي

ساخته شده است كه تنها كبوتران مي توانستند وارد آن شوند و پرندگان مهاجم قادر به ورود به داخل آن

نبودند. جالب توجه اين كه براي دقت يك اندازه بودن قطر سوراخهاي كبوتر بويژه در كبوترخانه هاي سبك

گلپايگان و خمين از تنوشه (لوله هاي سفالي) استفاده مي شده تا سوراخها يكسان اجرا شود؛ نه بزرگتر بود كه

پرندگان مهاجم وارد شوند و نه كوچكتر كه كبوتران بزرگتر نتوانند وارد كبوترخانه ها شوند. ديگر از تجهيزات

دفاعي كبوترخانه هاي ايراني تمهيداتي بوده كه در مقابل ورود گربه و روباه و تا حدي آدميزاد و نيز مار و

موش اعمال مي شده است. موش گرچه مستقيماً دشمن كبوتر نبوده، اما با كانال سازي در زير پي ها، برجها را

خالي و سوراخ مي كرده و راهي را براي ورود ساير حيوانات شكارچي واز زيرزمين براي نفوذ مارها فراهم

مي ساخته است. ديگر از تمهيداتي كه ايرانيان در دفع دشمنان كبوتر و جذب كبوتران در كبوترخانه ها

انديشيده بودند عبارت بود از استفاده از بوي برخي از جانوران مانند گرگ و كفتار و بوي برخي از گياهان

مانند كندر و سراب براي محافظت كبوتران . عملکرد اقتصادي کبوترخانه ها در گذشته بر کسي پوشيده نيست

زيرا اين مکانها زماني کارخانه ساخت مرغوبترين کود جهان شناخته مي شدند از علوم ديگر در ساخت برجهاي

کبوتر همچون استفاده از دانش فيزيک با توجه به اصل تشديد به منظور توجه و پرواز همزمان دسته جمعي 

هزاران  هزار کبوتر در اثر برخاستن ناگهاني که ارتعاشات بسيار قوي را به دنبال دارد، هندسه و رياضيات به

خاطر به حداکثر رساندن سطح در حجمي ثابت و بهره گيري از اصول زيباشناختي آن چشمگير است. دانش

جانورشناسي و روانشناسي جانوري از ديگر علومي است که در ايجاد تجهيزات دفاعي کبوترخانه و تمهيدات

مکانيکي، بيولوژيکي و شيميايي براي مبارزه با دشمنان کبوتر اعمال مي شده است. ساخت کبوترخانه يکي از

تجربيات ارزنده کشاورزي سنتي است .