رونق تولید ملی | سه‌شنبه، ۳۰ مهر ۱۳۹۸

پل شهرستان - نمایش محتوای تولیدات ویژه

 

 

پل شهرستان

Loading the player...


پل شهرستان یا پل جی یا پل جسر حسین قدیمی‌ترین پل اصفهان روی رودخانهٔ زاینده رود است. این پل در زمان ساسانیان ایجاد گردید و در زمان دیلمیان و سلجوقیان تعمیر و مرمت شده‌است. پل شهرستان در جی قدیم در شرق اصفهان واقع شده‌است. پایه های آن بر روی سنگهای طبیعی کف رودخانه استوار گردیده‌است. طول پل از ستون مدور آجری تا انتهای سنگفرش قدیمی، در حدود ۱۰۵ متر و عرض آن از ۴/۲۵ تا ۵ متر متغیر است. جهت پل، شمالی - جنوبی با کمی انحراف است. پل شهرستان دارای یازده چشمه و دوازده پایه سنگی بزرگ است. اما قسمت فوقانی پل که جهت عبور و مرور بوده خراب شده‌است و فقط پیاده می‌توان از روی آن عبور کرد.
پل شهرستان در تاریخ ۱ دی ۱۳۴۸ با شمارهٔ ثبت ۸۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است

پل شهرستان كه ازآن بعنوان كهنترين پل اصفهان ياد شده در روستائي بهمين نام درمشرق پل خواجو واقع شده،‌درباره اين قريه كه سابقأ جي نام داشت و اسم اوليه آنرا گابه نوشته‌اند مطالب بسياري دركتب و سفرنامه‌هاي مربوط باصفهان مذكور است.
شاردن درباره اين قريه كه زماني يكي از بخشهاي بزرگ و پرجميعت و اعيان‌نشين اصفهان بوده و امروز هم آثار عظمت ديرين آن كم‌وبيش موجود است نوشته است:‌«قريه شهرستان يكي از بزرگترين دهكده‌هائي است كه مانند آن در هيچ كشوري در دنيا نيست، طول آن قريب يكفرسخ و باغهاي ميوه زيادي دارد،‌اين ده در مشرق شهر و كنار رودخانه است كه پل بلند و تنگي برروي آن قرار دارد و نزديك اين محل است (پل شهرستان) كه خرابه‌هاي بسياري از ابنيه بزرگ وجود دارد و چنانكه در تواريخ مسطور است سابقأ شهر بزرگي بوده است …»    
در سفرنامه مادام ديولافوا بطور اجمال از محله شهرستان و پل مشهور آن سخن بميان آمد است: «آخرين گردش و سياحت ما در شهرستان صورت گرفت، شهرستان قديمترين محلات اصفهان است كه در محل جي قديم واقع شده و امروز ازشهر اصفهان باندازه دوفرسنگ فاصله دارد. براي رفتن بشهرستان بايد در ساحل زاينده‌رود راه پيمود واز محلة موسوم به عباس‌آباد عبور نمود،‌اين محله هم مانند جلفا از محلات خارج‌شهر اصفهان محسوب ميشود و پرآب و اشجار است … » آنگاه درباره پل شهرستان گويد: «طاقهاي چهارمين پل كه دوساحل رودخانه را بهم اتصال ميدهد مشاهده ميشوند، ستونهاي اين پل با مصالح سنگي خشني بنا شده و قسمت فوقاني و طاق آن مدتي بعد ا زشالوده اوليه پايه‌ها با آجر ساخته شده است، نظر باينكه حاليه بيشتر عبورومرور از روي پلهاي حسن‌بگ (خواجو) و الله‌ورديخان صورت ميگيرد اين پل متروك مانده است،‌بعلاوه خود محله شهرستان هم خالي از سكنه شده است بطوريكه در موقع ورود بآنجا بيش از بيست نفر تماشاچي دراطراف ما ديده نشد، تنها چند خانه با منار و امامزاده و يك مسجد خرابه و پل مذكور محل جي قديم را نشان ميدهند … » (تصويري از پل شهرستان در كتاب ديولافوا موجود است كه با وضع و شكل امروز آن تفاوت چنداني ندارد).


قديمي ترين پل زاينده رود، پل شهرستان است كه در ۴ كيلومتري شرق اصفهان قرار گرفته و در حال حاضر در محدوده شهر است. اين پل در قديم جسر حسين و پل جي نيز ناميده مي شد. مافروخي اصفهاني در كتاب محاسن اصفهان كه به زبان عربي است از اين پل به نام جسر حسين ياد كرده است و عماراتي را كه نزديك آن هستند به نام قصر مغيره و قصر يحيي نام مي برد.
به نظر متخصصين و نويسندگان اين پل در زمان ساسانيان ايجاد گرديد و در زمان ديلميان و سلجوقيان تعمير و مرمت شده است. البته كتيبه يا نشانه اي كه مؤيد اين مطلب باشد در پل موجود نيست اما سبك معماري و مشابهت آن با پل هاي دوره ساساني كه در بعضي نقاط پابرجاست موجب ابراز اين عقيده شده است
علت آن كه اين پل شهرستان ناميده مي شود اين است كه در روستائي به همين نام در شرق اصفهان واقع شده است. در نزديكي پل بقعه الراشد بالله خليفه عباسي قرار دارد كه در سال ۵۳۲ هجري قمري در اصفهان به دست يكي از فدائيان اسماعيلي كشته شد.
اكثر سياحان و جهانگردان در باره پل شهرستان به تفصيل مطلب نوشته و آن را توصيف كرده اند. فردريچاردز از اين پل به عنوان يك پل جنگي و نظامي ياد كرده و آن را تنها نمونه اي از پل هاي جنگي قديم مي نويسد. در سال هاي اخير پل شهرستان نيز مانند ساير پل هائي كه بر روي زاينده رود احداث شده مورد مرمت قرار گرفته است. پل شهرستان از اين نظر كه قديم ترين پل موجود در اصفهان است و از آثاري است كه بناي آن به قبل از اسلام مي رسد حائز اهميت بوده و به همين دليل نيز مشهور است.
.