جهش تولید | سه‌شنبه، ۶ آبان ۱۳۹۹

مسجد جامع اصفهان - نمایش محتوای تولیدات ویژه

 

 

مسجد جامع اصفهان

این مسجد از جمله بزرگترین و پررمز و رازترین مساجد جهان اسلام است که هسته اصلی آن در قرون اولیه اسلامی بر شالوده بنایی باستانی بنا شده است.
ورودی اصلی مسجد در سمت شرق واقع گردیده است. در این بخش صفه های کوچک در سمت راست دالان ورودی وجود دارد که مربوط به دوره دیلمیان در قرن چهارم ه.ق است . در سمت چپ دالان ورودی، چهلستونی واقع شده است که مربوط به دوره آل مظفر در قرن هشتم ه.ق است.

بیشترین تحولات معماری در این مسجد در عصر سلاجقه در قرون پنجم و ششم ه.ق صورت گرفته است که از آن جمله می توان به بنای ایوان های دو طرف صحن و بنای گنبدهای نظام الملک و تاج الملک – دو وزیر معروف عصر سلجوقی – اشاره نمود.
در ضلع شمالی مسجد ایوانی بزرگ قرار دارد که به صفه درویش مشهور است. در ضلع جنوبی صحن مسجد ایوان صاحب بن عباد قرار گرفته است. همچنین در ضلع غربی صحن مسجد ایوان استاد و در ضلع شرقی آن ایوان شاگرد قرار گرفته است.
یکی از مهمترین بخشهای این مسجد « گنبد خواجه نظام الملک » است که از نظر عظمت و ظرافت معماری از بخشهای مهم این مسجد به شمار می رود. شایان ذکر است کتیبه ای به خط کوفی نیز در بخش فوقانی دور گنبد قرار دارد. در بخش دیگری از مسجد، گنبد تاج الملک قرار دارد که اگر چه از نظر وسعت کوچکتر از بنای گنبد خواجه نظام الملک بوده ولیکن از نظر تزئینات هنری در نوع خود بسیار منحصر به فرد است.

از دیگر بخشهای زیبای مسجد جامع می توان به مجموعه شبستانهای غربی اشاره نمود. شاخص ترین اثر معماری این بخش محراب اولجاتیو است که در دوره ایلخانان مغول و به دستور اولجاتیو و توسط وزیرش محمد ساوجی و معمار بزرگ آن عصر « حیدر اصفهانی » بنا گردیده است.
در غرب ایوان غربی و مجموعه محراب اولجاتیو شبستان وسیعی وجود دارد که کمی پایین تر از سطح مجموعه محراب اولجاتیو بنا شده و متعلق به دوره سلطنت بایسنقر تیموری در سال 851 ه.ق است. این شبستان به دلیل ساختار معماری منحصر به فردش به شبستان زمستانی معروف است.

با توجه به بررسی های به عمل آمده به نظر می رسد در دوران صفوی تغییراتی در ساختار معماری این شبستان ایجاد شده است. همچنین در دوران صفوی صفه ای به نام حکیم به مجموعه بناهای مسجد الحاق گردیده که کتیبه آن سال 996 ه.ق را نشان می دهد. دریک نگاه کلی تحولات معماری در این بنای عظیم در طول نزدیک به سیزده سده تکامل معماری اسلامی بدین شرح است:
-              بناهایی که در دوره اول حکومت سلاجقه در قرن پنجم ه.ق ایجاد شده است
-              بناهایی که در دوره دوم عصر سلاجقه در قرن ششم ه. ق ایجاد شده است
-              الحاقات دوره ایلخانان مغول
-              الحاقات دوره سلاطین آل مظفر
-              بناهای الحاقی در قرن نهم ه.ق
-              بناهای الحاقی در قرن یازدهم ه.ق
این مسجد دارای درهای ورودی متعددی است که هر کدام آنها به نامهای مختلفی شهرت
یافته اند.
امروزه این مسجد با گسترده ای در حدود 22000 مترمربع، دایره المعارف متنوعی از معماری و هنرهای تزئینات داخلی است که حاصل کوشش هنرمندان و معماران ایرانی را در پیش از یک هزار سال با زیبایی و در عین حال با سادگی در خود جای داده است.



Esfahan Congregational Mosque (Jame Mosque)
This precious jewel survives from ancient times and reveals 14 centuries of Iranian architectural achievement. It began in the 3rd or 4th century as a fire temple and was converted to a mosque during the Arab Abbasid Caliphate reign.
The total area of the mosque, 23,000 square meters, makes it the biggest old congregational mosque in Iran. According to historical studies, the early mosque was built in 773 and expanded later. The initial construction follows the same rectangular plan with columned praying hall surrounding the court yard as well as other mosques of that ear. During the Buyid dynasty, a new prayer hall was constructed around the courtyard and this changed the appearance of the mosque.
The mosque's main entrance is a portal facing towards sunrise and on either side beats the economic heart of the city in the form of the old bazaar.
Passing through the corridor, located to the right is the Hakim Iwan, which is decorated with beautiful brick stalactites. It invites visitor to enjoy the collection of architectural works.
In this small praying hall, circular pillars are decorated with moulded bricks and are reminders of the Buyid era, where plaster art completes the brick works. Opposite to this praying hall, there is another built in Muzaffarid era (14th century) where circular columns are decorated with moulded cross-like symbols on brick. This specific kind of cross-like figure has been seen on pottery remains from 3000 BCE. This symbol is a simplification of the sun shining and revolving. At the top of columns, brick vaults with different and unique geometric designs can be seen. It is as if each vault is the masterpiece of the creator and that each design has a secret reason for inviting you to enjoy the heavens above and creatures below.
Jame mosque was partly damaged by Iraqi fighter-bombers in 1985 during the eight-years of the Iran-Iraq war. The ceilings which collapsed were renovated promptly by the Cultural Heritage Organization.