جهش تولید | یک‌شنبه، ۴ آبان ۱۳۹۹

مدرسه چهار باغ - نمایش محتوای تولیدات ویژه

 

 

مدرسه چهار باغ

Loading the player...

دانلود

مدرسه چهارباغ که به نام مدرسه سلطانی و مدرسه مادرشاه نیز نامیده می‌شود، آخرین بنای تاریخی باشکوه دوران صفوی در اصفهان است که برای تدریس و تعلیم به طلاب علوم دینی در دوره شاه سلطان حسین، آخرین پادشاه صفوی، از سال ۱۱۱۶ تا ۱۱۲۶ هجری قمری ساخته شده است.

سبک معماری این بنا به شیوه اصفهانی است.ازنظر تناسب معماری و زیبایی طرح کاشی‌کاری، گنبد مدرسه چهارباغ بعد از مسجد شیخ لطف الله قرار دارد ولی در نظر استادان بزرگ این فن، در مجلّل این بنا که با طلا و نقره تزئین شده‌ از لحاظ زرگری، طلاکاری، طراحی و قلمزنی، شاهکاری از صنایع ظریفه‌ است و نظیر ندارد. مدرسه چهار باغ از لحاظ کاشی‌کاری هم دارای اهمیت است و انواع مختلف این فن را مانند کاشی هفت رنگ، معرق، گره چینی، پیلی و معقلی را در خود جای داده و در حقیقت موزه کاشی‌کاری اصفهان می‌باشد. محراب و منبر یکپارچه مرمری، حجره مخصوص شاه سلطان حسین، کاشی‌کاری بی‌نظیر مدخل مدرسه، خطوط نستعلیق کتیبه‌ها و پنجره‌های چوبی آلت‌بُری شده از قسمت‌های بسیار جالب و تماشایی این بنای نفیس تاریخی است. درختان چنار کهنسال و جوی آبی که در آن جریان دارد، بر زیبائی تزئینات نفیس کاشی‌کاری این بنای تاریخی افزوده و این مکان را بسیار فرح‌بخش و روح‌نواز کرده است. کاروانسرای مادر شاه که مجلل‌ترین اقامتگاه مسافرین سه سده پیش بوده و متصل به ساختمان‌های مدرسه چهارباغ، در ضلع شرقی آن است، هم اکنون تبدیل به مهمانسرایی به نام مهمانسرای عباسی شده واز لحاظ سبک معماری در بین هتل‌های درجه اول دنیا در زمان حاضر بی‌نظیر و منحصر به فرد است.اکثر کتیبه‌های این بنا به خط ثلث عالی عبدالرحیم جزایری است و کتیبه سردر بازار سلطانی تاریخ ۱۱۲۲ ه‍. ق را دارد.

مسجد و مدرسه چهارباغ از جمله آثار ارزشمند اواخر عصر صفوی در اصفهان است.بنای این مسجد که مدرسه مادرشاه نیز خوانده می شود در زمان حکومت شاه سلطان حسین صفوی و در سال 1116 هجری قمری آغاز گردید.وجه تسمیه این مسجد به نام چهارباغ به این دلیل است که در امتداد محور چهار باغ واقع شده و علت نامیده شدن آن به نام مدرسه مادر شاه نیز بدان علت است که مادر شاه سلطان حسین صفوی عایدات چند کاروانسرا و بازار پیرامون آن را وقف مدرسه نموده بود.. این بنا از نظر معماری به صورت چهار ایوانی بوده و از بخش های گوناگونی چون سردری رفیع و با شکوه و همچنین هفده طاق نما به صورت دو طبقه از جنس آجر در دو طرف در ورودی تشکیل یافته است .سر در اصلی مسجد با کاشی های معرق و ظریف تزئین یافته ومچنین مقرنس کاری های پرنقش و نگار و کتیبه های مختلف بر زیبایی و عظمت این بنا افزوده است.در سر در این مدرسه، کتیبه ای به چشم می خورد که با خط نستعلیق سفید بر زمینه کاشی لاجوردی تاریخ 1122 هجری قمری را نشان می دهد و توسط عبدالرحیم جزایری یکی از خطاطان برجسته اواخر عصر صفوی نگارش یافته است. مدرسه چهارباغ دارای دو دهانه در سر در ورودی است که با کاشی های فیروزه ای تزئین یافته اند،همچنین بر روی دو پایه سنگ مرمری سر در،گلدانی زیبا ایجاد شده در طرفین آن دو سکو از جنس سنگ مرمر نفیس به چشم می خورد.از جمله ویژگی های منحصر به فرد این مسجد درهای بسیار نفیس آن است که دارای تزئینات بسیار زیبایی ازجنس طلا و نقره می باشد.

بر روی دو لنگه این در به خط نستعلیق و به صورت برجسته اشعاری توسط محمد صالح اصفهانی نگاشته شده است.ازویژگی های دیگر این در، کاربرد هنر قلمزنی بر روی صفحات طلا و نقره است که به صورت استادانه ای انجام پذیرفته است.مساحت این مدرسه در حدود 12000 متر مربع بوده که در چهار طرف صحن اصلی آن تعداد 121 حجره بنا شده است که دارای تزئینات بسیار زیبایی می باشد .در صحن اصلی این مسجد درختان بسیاری وجود دارد که از میان آنها نهری با نام فرشادی عبور می نماید.حجره هایی که در دو طرف صحن ایجاد شده، از دوران صفوی تا به امروز اختصاص به سکونت طلاب علوم دینی داشته است.اکثر این حجره ها دارای نقشه یکسانی می باشند به گونه ای که هر یک دارای یک اتاق نشیمن در جلو و قسمتی تحت عنوان صندوقخانه در عقب و قسمتی نیز به نام بالا خانه می باشد.در جلوی هر کدام از این حجره ها ایوان زیبا ئی که دارای طراحی ساده و در عین حال زیبایی می باشد قرار گرفته است .گنبد این مسجد پس از گنبد مسجد شیخ لطف اله از جمله زیباترین گنبد های اصفهان از نظر تزئینات کاشی کاری به شمار می رود. جبهه شمالی مسجد دارای ایوانی با دهانه نسبتاً عریض و ارتفاع زیاد است و در جبهه مقابل آن بنای گنبدخانه و مناره های ایوان جنوبی قرار دارند.کتیبه فوقانی داخل گنبد به خط عبدالرحیم جزایری نگاشته شده است.امروزه طلاب علوم دینی در این مدرسه که با نام مدرسه علمیه امام جعفر صادق (ع) خوانده می شود به آموزش علوم دینی مشغول می باشند لذا همانگونه که عنوان گردید حجره های آن همانند دوره صفوی مکانی برای اقامت طلاب به شمار می رود و گردشگران مشتاق نیز می توانند همزمان از این مسجد با شکوه بازدید نمایند .