رونق تولید ملی | سه‌شنبه، ۳۰ مهر ۱۳۹۸

قلعه گورتان - نمایش محتوای تولیدات ویژه

 

 

قلعه گورتان

Loading the player...


روستاى گورتان ازتوابع بن رود ، مركز دهستان گاوخونى در ۱۱۰ كيلومترى شرق اصفهان و ۴۵ كيلومترى شمال غرب تالاب گاوخونى واقع شده است.مردم آن دركنار فارسى به لهجه يا زبانى خاص صحبت مى كنند كه ويژه ساكنان شرق اصفهان و برخى نقاط ديگر است كه به اعتقاد زبان شناسان در فارسى قديم و پهلوى ريشه دارد .شغل اصلى مردم آن نيز همانند همه روستاييان كشاورزى و دامدارى است. مناطق شرقى اصفهان در امتداد رودخانه زنده رود تا تالاب گاوخونى از تاريخ و قدمتى كهن برخوردار است .و گورتان نيز از اين قاعده مستثنى نيست.وجود آثار تاريخى و باستانى سالم و نيمه مخروبه در طول مسير و اطراف نشانگر همين است .رد پاى آن را نيز مى توان در كتابهاى تاريخى مختلف يافت .قلعه گورتان كه به آن قورتان نيز مى گويند، نزديك به ۴۰ هزار متر مربع مساحت دارد و داراى ۱۴ برج بوده كه دوبرج آن را رودخانه تخريب كرده.قلعه ميان جاده اصلى و رودخانه زاينده رود و رو به روى روستاى جديد واقع شده، يكى از برجهايى كه اكنون تخريب شده درست در محلى بوده كه هم اكنون رودخانه جريان دارد .در صورتى كه در زمان ساخت، رودخانه با پيچ كمى از بالاتر عبور مى كرده است .سالم ترين بخش قلعه ضلع شرقى آن است كه كنار جاده اصلى قرار گرفته. درون قلعه پنج هكتارى قورتان دو قلعه كوچكتر و قديمى تر قراردارد. يكى از اين قلعه ها به نواب معروف است.اين قلعه مربوط به اوايل ورود اسلام به ايران ( دوره بنى اميه ) است.خلفاى بنى اميه براى هر ولايت يك نايب و هر نايب نيز براى مناطق زيرمجموعه خود يك نواب انتخاب مى كرده كه قلعه نواب محل زندگى نواب منطقه رودشت بوده است .قلعه ديگر باغچه گل نام دارد كه بيشتر ارباب نشين بوده است..
باهم وارد قلعه نواب مى شويم.قلعه ۳ طبقه بوده كه اكنون بيشتر قلعه به واسطه چرخش مسير رودخانه - طغيان آب و عدم رسيدگى تخريب شده است.فاطمى مى گويد قطر حصار قلعه ۳ تا ۵ متر بوده است.
* غريبخانه در قلعه
قلعه ۳ مسجد دارد.مسجد ابراهيم كه روى سنگ بالاى سر در آن نوشته «اين مسجد را وقف نمود على با شهربانو در سنه ۱۰۸۴ هجرى قمرى».نكته جالب مسجد اين است كه نزديك حمام ساخته شده و عرفاً مسجدى مردانه بوده و بيشتر هم نماز صبح در آن خوانده مى شده .براى همين يك كلون بيشتر ندارد كه آن هم زنانه است. وجود كلون زنانه هم براى مواقعى بوده كه اگر زنى بامردى در مسجد كار داشت آن را به صدا در مى آورد. معمارى مسجد چهارايوانى ساده است وباغچه كوچك و پر گلى دارد.كف آن با فرش يا پتو مفرش شده.برق دارد و همه وسايل عبادت نيز در آن مهياست.نه انگار كه اين ۳ مسجد درون قلعه اى نيمه متروكه واقع شده.اگرچه مسجد متولى اى به ظاهر ندارد.مسجد ديگر بالا نام دارد كه مربوط به اوايل دوره اسلامى است.ديگرى مسجد پايين يا شبستان نام دارد .نكته جالب در معمارى مساجد گورتان وجود مكانى به نام غريبخانه است.در مساجد گورتان اتاقى قراردارد كه به آن غريبخانه مى گويند.اين اتاق براى مسافرانى ساخته شده كه در راه مانده اند و آشنايى در روستا ندارند.غريبخانه هنوز هم قابل استفاده است.گورتان يا قورتان يك كاروانسرا و ۴ آسياب هم داشته كه ظاهراً ۲ تا باقى مانده .يكى نيمه مخروبه و يكى سالم است.در گورتان به آسياب ارگاه مى گويند .
گورتان ۴ محله دارد.در ضلع شمال شرقى طايفه رحمانى ساكن بوده اند .در جنوب شرقى سادات زندگى مى كرده اند جنوب غربى طايفه ديگرى كه به مساح معروف بودند و فاميلى آنها هم رحمانى بوده است..
يكى ديگر از سازه هاى جالب درون قلعه ساختمان موسوم به نخلدان است كه در گذشته نخل و علم مربوط به مراسم عاشورا را در آن نگهدارى مى كردند .
* حسينيه اى نوساز در وسط قلعه
وقتى وارد قلعه مى شوى درست در وسط آن عمارت بلند نوسازى مى بينى.كوك ناسازى در وسط يك بافت تاريخى. ۹ سال پيش ساكنان روستا حسينيه كوچك و قديمى قلعه را تخريب مى كنند و به جاى آن ساختمانى نوسازى با ارتفاع ۱۰متر برپا مى كنند.كه از بيرون و بلندى به خوبى نمايان است.