جهش تولید | یک‌شنبه، ۴ آبان ۱۳۹۹

عصارخانه خمینی شهر - نمایش محتوای تولیدات ویژه

 

 

عصارخانه خمینی شهر

Loading the player...

عصارخانه خمینی شهر واقع در خیابان امام شمالی- چهارشنبه بازاردرمحله ورنوسفادران باولکان
اینجا عصارخانه ای است بی نام . البته نامها ی مختلفی مردم محلی ذکرکرده اند وعنوان شده است که سنگی وجود دارد که نامی برروی آن حک شده است و هم اکنون مسئولین باتوجه به گفته های مردم محلی به دنبال پیداکردن آن هستند .اما آنچه مهم است این است زمان ساخت این عصارخانه است .این عصار خانه با طاق زیبای فضای مرکزی از نوع طاقهای کلمبو با کاربندی های زیبا وقوس جناغی دهانه ورودی وراهرو های طرفین آن که با طاق وتویزه پوشیده شده وفضایی زیبا بوجود آورده است .مصالح بکار رفته دراین بنا عمدتا از خشت وآجر وسنگ وگج می باشد در خمینی شهر از زمان صفویه عصار خانه  ها واسیابهای مخصوص خرد کردن سنگ وزردچوبه وفلفل وجود داشته است که عبارت بود از یک محوطه ای که در وسط آن دو سنگ گرد بر روی هم قرار داشت واین دو قطعه سنگ از یک طرف با اهرمی به یک راس چارپا مثل الاغ یا شتر وقاطر واسب متصل بود که با حرکت دورانی سنگ رویی آسیاب را به حرکت در می آورد وبا گرد ش سنگ انچه مواد از قبیل نمک و دانه های  فلفل   وزرد چوبه به وسط سنگ مزبور ریخته می شد نرم می گردید اما در عصار خانه ها مواد نباتی مثل کرچک ،بزرک ،پوست انار ومازو ،برگ حنا  زردچوبه را به داخل ان می ریختند وروغن آن را می گرفتند.
بق گفته کارشناسان، این اثرتاریخی مربوط به دوره صفویه است سنه یازدهم هجری قمری ودوران پادشاهی شاه عباس اول .که پس از مشخص شدن این موضوع،برای ثبت این اثرارزشمند اقدام شد. همچنین درکنار این عصارخانه ،کاروانسرا ومسجد تاریخی حجت نیزقرار داشته که کاروانسرای آن تخریب شده و مسجدتاریخی نیزچندی پیش به سرنوشت کاروانسرا دچار شده است .زمان تعطیلی و تخریب عصارخانه نیز به پیش از انقلاب و اوایل انقلاب برمی گردد . تااینکه درحدود سالهای 78-79طبقه همکف عصارخانه توسط شهرداری (به دستور شهردار وقت ) به طور کامل تخریب شده و زیرزمین آن بانخاله های ساختمانی پر می شود و پس ازخاکریزی ، روی آن آسفالت می شود و فقط یادی از آن در ذهن مردم محلی باقی می ماند . تا اینکه حدود سه سال پیش مردم محلی به مسئولین خبر می دهند که در محوطه تاریخی چهارشنبه بازار واقع درخیابان امام شمالی حفره ای ایجادشده است . باایجاد حفره ای به قطر پنج متر دراین محوطه وگزارش واصله از سوی مردم محلی به مسئولین شهر، میراث فرهنگی و همچنین یگان حفاظت میراث فرهنگی بلافاصله درمحل حضورپیدا کردند وپس ازورود به این محوطه متوجه این اثر تاریخی شدند . اثری که سازه های باقیمانده ومعماری آجری آن دربین عصارخانه های استان بی نظیر است .برطبق گفته اهالی قدیمی این محل ، زیر بنای این عصارخانه دو تا سه هزارمترمربع بوده است .مساحت محوطه ای که شهرداری حصارکشی کرده حدود900متر می باشد ، که 500مترآن خاکبرداری شده وقسمت دوم آن که تازه کشف شده و درحال خاکبرداری است ، حدود100متر است ، البته خاکبرداری همچنان ادامه خواهد داشت ، تا عصارخانه به طور کامل کشف شود .فعالیت خاکبرداری ومرمت این بنای تاریخی حدود یک سال بعد درسال 87شروع شد و پس از پاکسازی ، تامین روشنایی وسبک سازی که ازمراحل مرمتی این اثر تاریخی است ، به منظور استحکام ساختمان و جلوگیری ازنفوذ رطوبت قطعات سنگ 15سانتی متری بین ستون وسقف عصارخانه به کاررفته است و درحال حاضرسقف آن کاملا مرمت شده و درچند روز آینده سنگ آسیاب آن نیزهمچون گذشته به جای اصلی خود نصب خواهدشد ، که با اتمام این کار، مساحت بخش کاملا مرمت شده 500مترمی باشد .بودجه اختصاص داده شده به این اثرتاریخی توسط میراث فرهنگی ، صنایع دستی و وگردشگری اصفهان 500میلیون ریال بوه است که تاکنون 450میلیون ریال آن گشایش یافته است.ساخت ومرمت بخشهای دیگر ازجمله طبقه همکف بستگی به مصوبات مسئولین شهر واعتبارات دارد که تاکنون درمورد آن سخنی به میان نیامده است .طبق گفته آقای ترکزاده ، اثر خاصی دراین مکان تاکنون کشف نشده است و فقط سنگ های آسیاب باقی مانده است .فعالیت انجام شده در این عصارخانه در گذشته ، همانند سایر عصارخانه ها روغن گیری بوده است وبدین ترتیب بوده که انواع دانه های روغنی را پس از برداشت برای خردکردن باآسیاب وتبدیل کردن به خمیر به عصارخانه ها منتقل می کردند تا با قرار گرفتن زیر اهرمهای سنگین به روغن آن دست یابند .البته دراواخر عمر این عصارخانه تاریخی ، ازآن به عنوان یک بازارچه استفاده می شده است .