رونق تولید ملی | چهارشنبه، ۲۴ مهر ۱۳۹۸

صنایع دستی نجف آباد(انگلیسی ) - نمایش محتوای تولیدات ویژه

 

 

صنایع دستی نجف آباد(انگلیسی )

Loading the player...

دانلود

این شهر در عهد صفویان یعنی حدود 400 سال قبل پایه ریزی شده. طراح و معمار این شهر، پیرفرزانه، معمار، ریاضی دان و دانشمند زمانه مرحوم شیخ بهایی علیه الرحمه بوده است که با معماری اصولی و مهندسی بسیار پیش رفته خیابانها و کوچه های شهر دارای بناهای معیشتی، باستانی مذهبی مختلفی از قبیل مسجد سقاخانه، عصارخانه، آسیاب آبی، کاروانسرا، برج کبوترخانه، حمام و ... می باشد. به گمان خیلی ها اماکن تاریخی و ارزشمند بایستی قدمت چندین هزار ساله داشته باشند، در غیر این صورت هیچ ارزشی ندارند. این مسئله را بعضی از شهروندان نیز تایید می کنند، به عنوان مثال اگر از آنها سئوال شود به نظر شما در شهر نجف آباد آثار ارزشمندی از پیشینیان می شناسید؟ نه تنها پاسخ منفی است که می گویند که می گویندمگر شهر ما تاریخی است !!! غافل از اینکه ملاک ارزشمند بودن چیزی تنها قدمت آن نیست واگر اینطور بود شهر تهران با قدمت 200 ساله اش که دارای منازل، کاخ ها، ابنیه و عمارتهای ارزشمند فراوانی می باشد، نبایستی اثر ارزشمندی به ثبت می رسید. خیلی از آثار به محض خلق، ارزشمند محسوب می شوند. به عنوان مثال تابلوهای نفیس استاد فرشچیان که به محض ابداع در ردیف آثار ارزشمند قرار گرفت و ثبت می گردد. در شهرستان نجف آباد نیز آثار ارزشمندی وجود داشته و دارد که تعدادی از آنها ویران گردیدهو به دست فراموشی سپرده شده است و چندی هم حفظ گردیده اند. شهرستان نجف آباد به لحاظ اینکه مردمی سخت کوش و فعال در عرصه اقتصادی داشته ابنیه تاریخی اش نیز در واقع به نوعی مربوط به مسائل معیشتی و اجتماعی می شده و در اصل هنرشان را صرف ساختاماکن تجملی و اشرافی ننموده اند. شاید یکی از دلایل آن عرق مذهبی و دلیل دیگر هم میتواند نه چندان خوب بودن وضعیت اقتصادی آنها بوده باشد. به جز منزل بسیار بسیار زیبا و ارزشمند که متعلّق به یکی از خوانین نجف آباد بوده است و تخریب شده آثار باشکوه و فوق العاده گزارش نشده است. در عوض اماکن زیبای معماری و در عین حال درآمد زایی فراوانی وجود داشته از قبیل: عصارخانه ها برجهای کبوترخانه آسیابهای آبی حمامهای عمومی که در بخشهای دیگر به طور کامل در مورد آنها بحث خواهد شد. در دوره صفوی شهر نجف آباد با طرح شیخ بهایی و به پیشنهاد او به عنوان یك شهر جدید احداث شده است انگیزه ایجاد شهر نجف آباد چه بوده است اظهار نظرات مختلف و ابهامات گوناگون وجود دارد و مشورترین این قول نزورات و عایدات موقوفات منطقه به وسیله كاروانی از اصفهان به سوی نجف اشرف می رفت كه پس از پیمودن 25 كیلومتر از حركت باز ایستاد و دیگر پیش نرفت شیخ بهایی چاره را در این دید كه با اذن شاه عباس محمولات شتران را هزینه بنای شهری كنند به نام نجف آباد وچنین شد كه این شهر متولد شد در حاشیه این تاریخچه قصه هایی است كه از آن می گذریم اما نام نجف آباد موید این نظریات و قول دیگر این است كه تولید و گسترش صنایع نظامی كه صنعت نجف آباد به تازگی توسط برادران شرلی به ایران آمده بود نیازمند موفقیت جغرافیایی خارج از شهر اصفهان بود و نجف آباد احداث شد تا صنعت گران اطراف آن كشور در این شهر گرد آیند و آمادگی دفاعی صفویان توسعه طلب را از طریق ساخت انواع سلاح های آتشین افزایش دهند سابقه صنایع دستی ریخته گری و فزونی صنایع ریخته گری نجف آباد در حال حاضر موید این قول است. (لغت نامه دهخدا / نشر سازمان لغت نامه ص 357) نقل قول: راجر سیوری در كتاب خود می نویسد: شاه عباس و طراح اصلی شیخ بهایی با ایجاد شبكه های كامل آبیاری و ارتباطی و بنیان نهادن شهر بازرگانی و پر رونق نجف آباد در 25 كیلومتری غرب اصفهان برای تهیه آذوقه شهر (اصفهان) زیر بنای زراعی استواری برای پایتخت جدید فراهم آورد سابقه تهیه مایحتاج خوراكی اصفهانی ها مانند: گوشت و میوه ولبنیات از نجف آباد كه اكنون نیز كم وبیش دیده می شود موید این نظریات. اگر قبول كنیم كه نجف آباد هر سه نظر فوق صحیح است پندار اشتباهی نیست یعنی از نجف آباد با پولها واجناس باز مانده از سفر نجف اشرف احداث شده و صنعت گران از روایای كشور در آن گرد آمده اند و شیخ بهایی با ایجاد یك قطب كشاورزی در اطراف مناطق مسكونی به شهر را قابل سكونت وخود كفا كرده است و یا این وصف كه بزرگترین قنات ایران در زمان شاه عباس به نام قنات زرین كمر به طول 9 فرسخ توسط ایشان 11 جوی بزرگ می شده كه این 11 جوی به فاصله چند صد متر از یكدیگر و بصورت موازی غرب تا شرق شهر را طی می كرد و باغهای محاط به شهر را ابیاری می كرد. لازم به تذكر است شمال و جنوب شهر نجف آباد در دو طرف جاده اصلی اصفهان و خوزستان به نام 5 جوبه و 6 جوبه نجف آباد نقشه معماری و شهر سازی پیشرفته ای دارد كه گفته می شود و نسخ اصلی آن كه توسط شیخ بهایی ترسیم شده است و در موزه شهر لیسبون پایتخت پرتغال نگهداری می شود. نویسنده كتاب شیخ بهایی در كتاب آینده عشق ذكر كرده كه طراحی و معماری و شیوه شهر سازی نجف اباد كه بوسیله شیخ بهایی صورت گرفت نه تنها در ان زمان بی نظیر بوده بلكه پس از گذشت قریب به 4 قرن همچنان مطلوب است. كوچه ها و محلات از شیوه و روش بسیار پشرفته علمی پیروی نموده به طوری كه هنوز هم رفت و امد در كوچه های عموماً شمالی / جنوبی و شرقی و غربی آن شهر به صورت ساده و راحت انجام می شود. محلات طوری طراحی شده كه مشكلات رایج در شهر های مشابه را ندارد و اصولاً در این شهر درگیری های قدیمی و محله ای وجود ندارد و طراحی و معماری شهر نجف اباد بیانگر قدرت و دانش بی نظیر شیخ در زمینه شهر سازی و معماری است. موقعیت حوضه جغرافیایی نجف آباد: منطقه نجف آباد بین طول جغرافیایی 60ً 10َ 50 و 34ً 4َ 50 و عرض جغرافیایی 46ً 7َ 32 و 21ً 16َ 32 قرار گرفته است. این منطقه از ارتفاعات دالان كوه با ارتفاعی بالغ بر 3450 متر واقع در جنوب غربی حوضه و یا در 25/10 كیلومتری جنوب شرقی دامنه شروع شده و با جهتی شرقی به طول 81 كیلومتر تا حدود 5/21 كیلومتری غرب شهر اصفهان ادامه پیدا می كند. شهرنجف آباد از شمال به زیر حوضه علویجه , دهق و از شرق به فلاورجان، خمینی شهر و اصفهان و از غرب زیر حوضه فریدن و – داران و از جنوب زیر حوضه لنجانات محدود می گردد و بین دو رشته كوههای شمالی و شمال غربی و جنوب و جنوب غربی محدود است. وسعت منطقه 4163 كیلومتر مربع است. شهرستان نجف آباد بر گستره دشتی در محصوره فرسایش یافته پیش كوههای داخلی زاگرس كه متعلق به دوران سوم زمین شناسی می باشد. در جنوب خوانسار و میمه، شمال لنجان، شرق فریدن و غرب اصفهان واقع شده است. از نظر طول و عرض جغرافیایی در51 درجه و 21دقیقه طول شرقی و 38 دقیقه و 32 درجه عرض از نصف النهار گرینویچ قرار گرفته است. ارتفاع متوسط آن از سطح دریا در حدود 1655 متر می باشد كه 82 متر از سطح اصفهان بلند تر است و حدود 635 متر از سطح كوهستانی فریدن پایین تر است. هواشناسی نجف آباد: هواشناسی نجف آباد بر اساس آمار 17 ساله ایستگاه در دوره 1992-2002 متوسط بارندگی سالیانه 6/150 میلیمتر و متوسط درجه حرارت سالیانه 9/14 درجه سانتی گراد است. سردترین ماه سال دی ماه و گرمترین آن تیرماه است. معمولاً بارندگی از اواخر مهر ماه شروع و تا اواخر اردیبهشت ماه تقریباً ماه تقریباً بمدت 7 ماه ادامه می یابد. وقوع بارندگی در سایر ماههای سال كاملاً تصادفی و اتفاقی است. بطور متوسط سالیانه حدود 96 روز احتمال وقوع یخبندان وجود دارد و روزهای یخبندان معمولاً از آبانماه شروع و تا اواخر اسفند ماه ادامه دارد و بدین ترتیب حدود7 ماه از سال احتمال وقوع یخبندان وجود دارد. ویژگی های طبیعی، آب و هوا: بر اساس تقسیم بندی گوسن منطقه نجف آباد در اقلیم بندی نیمه بیابانی شدید قرار گرفته كه هر چه بطرف غرب پیش برویم به اقلیم نیمه بیابانی ضعیف تغییر می یابد. تقسیم بندی اقلیمی نجف آباد را درمنطقه خشك بسیار گرم با تابستانهای خشك قرار داده است كه بتدریج و با حركت به سمت غرب به اقلیم نیمه خشك گرم با تابستانهای خشك قرار می گیرد. دو رشته كوهی كه حوضه مورد نظر را در بر گرفته است جز پیش كوههای داخلی زاگرس می باشد و اكثر ارتفاعات حوضه را تشكیلات آهكی كه تا سه پوشانیده است كه بطور نسبی قابلیت نفوذ پزی دارد. اما در منطقه شمال غربی حوضه تشكیلات آهكی آن بدلیل شدت تكنونیزاسیون دارای قابلیت نفوذ پزیری مناسب تری نسبت به تشكیلات آهكی اطراف نجف آباد دارد مرتفع ترین نقطه ارتفاعی این حوضه كوه دالان كوه با 3450 متر و پست ترین این منطقه ارتفاعی 1610 متر در نجف آباد می باشد. منابع آب شهرستان نجف آباد: شامل منابع آب سطحی و منابع آب زیر زمینی است عمده ترین منابع آب سطحی شهرستان رودخانه چشمه مرغاب، رودخانه خشك رود و دریاچه سد زاینده رود بوده و مهمترین منابع آب زیر زمینی آن نیز چاهها، قناتها و چشمه ها می باشند. منابع اراضی: مطالعات خاك شناسی انجام شده در شهرستان نجف اباد و نیز ارزیابی های منطقه را از نظر زمین شناسی تشكیلات منطقه را عمدتاً از سنگهای آهكی زورایك و كرتاسه و تشكیلات شیب زوراسیك می داند كه بخش عمده ای از این منطقه را می پوشاند. آبهای سطحی: در منطقه نجف آباد كرون تنها یك رودخانه بنام مرغاب وجود دارد كه اصولاًدر فصل پر آبی دارای آب می باشد و آب چشمه مرغاب نیز به آن اضافه می گردد . چشمه مرغاب از منابع مهم آبی دشت كرون كه آب رودخانه مرغاب نیز از آن تامین می شود چشمه مرغاب از جنوب روستای قلعه ناظر از تشكیلات كارنیك سر چشمه می گیرد و به سمت جنوب شرقی جریان می یابد حداكثر دبی این چشمه در سال 69 حدود 1375 نیز در ثانیه در ماه فروردین وحداقل آن 150 لیتر در ثانیه و مربوط به ماه آبان است مقدار آب چشمه مرغاب در سال 1359 معادل 36789120 متر مكعب و در سال 61-1360 معادل 19673380 متر مكعب بوده است كه این آب به صورت بین روستاهای پایین دست تقسیم می گردد نظر به اینكه رودخانه مرغاب نقش حیاتی در منطقه دارد تاثیر آن برمنابع مجاور اغلب مورد سوال بوده و بی مناسبت نیست كه مختصری راجع به اثر رودخانه مرغاب بر ذخائر آبهای زیر زمینی گفته شود رودخانه مرغاب ضمن تغذیه سفره آب زیر زمینی بدلیل قابلیت نفوذ بسترش تاثیر مستقیمی بر روی قنوات موجود درحریم و حواشی رودخانه داشته و از همین جهت رودخانه مذكور شرایط تشكیل پر آب ترین قنوات دشت را فراهم كرده است كه از جمله می توان قنات زرین نجف آباد و قنات علی آباد سوران و قنات شاه رانام برد. این رودخانه ازمحله چشمه تا شرق قریه هومان در واقعی كه آب در آن وجود داشته باشد باعث تغذیه سفره آب زیر زمینی شده و ازاین محل به دلیل بالا بودن سنگ و ضخامت كم آبرفت رودخانه زهكش را انجام می دهد و این سلسله در نزدیكی خمیران به وضوح دیده می شود. آبهای زیر زمینی: وضع ذخیره آب زیر زمینی و هچنین ضخامت آبرفت در منطقه نجف آباد در نقاط مختلف متفاوت بوده و از لحاظ ابدهی حفره اب زیر زمینی تغییرات فاحشی دارد. بیشتر منطقه نجف اباد را مارفهای الیگو سیوسن و در بعضی نقاط شیب های كرتاسه فوقانی تشكیل داده است و آبرفتی كه بر روی این تشكیلات قرار گرفته است از نظر ضخامت و نسبت به نفوذ پذیری در نقاط مختلف شهرستان كاملاً متفاوت است. از شهر نجف اباد بطرف غرب تا حدود ملك آباد و جلال آبادضخامت آبرفت نسبتاً كم و در حدود 50 متر است. دانه ریز بودن و وجود رس فراوان در ابرفت این منطقه باعث كمبود اب گردیده است ولی حاشیه شمالی كوه جلال اباد، آبرفتهای دانه درشت بصورت نوارباریكی در اثر رسوبگذاری سیلهای قدیمی بوجود آمده است دارای آبرفتی نسبتاً خوب است و از لحاظ كیفیت شیمیایی آب این منطقه برای شرب و كشاورزی مناسب می باشد. در تیران و نواحی اطراف آن ضخامت آبرفت زیاد بوده و طبق گزارش ژئو فیزیك در حدود 20 متر می باشد این آبرفت نیز از شن و رس متراكم و كم تشكیل شده است فقط در بعضی نقاط كه ابرفتها بوسیله سیلابهای قدیمی شسته شده و رسوبگذاری بود. این سیلابها در ناور نازكی از جنوب تیران بطرف شرق تشكیل لایه ای نسبتاً آبداری را داده اند كه وضع بادهی این لایه ها نسبت به اطراف مناسب تر است و هر قدر از دره به طرف غرب پیش روی نمائیم به ضخامت آبرفت افزوده می گردد وضع سفره آبدار مناسب تر می شود. بر اساس آمار امور مطالعات آبهای زیر زمینی سازمان منطقه اصفهان در سال 1381 در دشت نجف آباد تعداد 140 رشته قنات وجود داشته است كه حداكثر آبدهی آنها برابر 25 لیتر در ثانیه و حداقل آن برابر با كمتر از یك لیتر در ثانیه است در این دشت نجف آباد برداشتهای بی رویه از چاهای زیر زمینی و حفر چاههای غیر مجازموجب كمبود شدید ابهای زیر زمینی گردیده و خصوصاً از سال 59 به بعد هر سال به شدت با افت سطح آبهای زیر زمینی مواجه بوده است در حال حاضر به دلیل وضعیت هیدرولوژیكی منطقه هیچگونه راه حل درون حوضه ای وجود ندارد. علی رغم افت شدید سطح آب زیر زمینی در سالهای پیشین آمار سالهای 81-80 نشان می دهد كه تغییرات سطح آب زیر زمینی این دشت مثبت و در حدود یك تا دو متر بوده است میزان كل تخلیه از قناتهای این دشت در سال 81-80 برابر 83677 هزار متر مكعب بوده است تعداد كل چاههای عمیق دشت نجف اباد 854 حلقه است كه میزان كل تخلیه سالانه آب از انها در حدود 242250 هزار متر مكعب در سال از چاهای زیر زمینی را تخلیه می كنند. این دشت یك دهنه چشمه مهم (چشمه مرغاب)و 9 دهنه چشمه دیگر است كه سالانه بر روی هم حدود 49360هزار متر مكعب آبدهی دارند. آب و هوا و فعالیتهای انسانی: بین عوامل طبیعی آب و هوا نقش بسیار مهمی در فعالیتهای انسانی در زمین دارد بطوریكه هیچ نژاد, دسته و گروهی را امكان گریز از تاثیرات شگرف و عمیق آن نیست و همواره در خشكی و دریا در جلگه و كوهستان میان مردم اثر ژرف و دیر پایی دارد. می دانیم كه شرایط آب و هوایی، عوامل موثر در زیست گیاهی را كاملاً در اختیار خود گرفته است و در مقیاس جهانی و سیاره ای بررسی و مطالعه تاثیرات آب و هوا نمایشگر این واقعیت است كه انسان كدام نواحی را باید جهت تولید محصولات زراعی و زندگی خویش انتخاب كند و چه شرایطی را برای ادامه حیات فراهم كند و به كشت و بهره برداری چه نوع محصولاتی بپردازد. چه نوع غذاهایی را از راه كشاورزی تولید و به مصرف برساند و اینكه شبكه راههای محیط جغرافیایی او چه مشخصاتی باید داشته باشد. اصولاً عامل آب و هوا تاثیر مستقیم در بنیان عوامل سازنده محیطهای جغرافیایی دارد بطوریكه تنها در انواع خاك، پوشش گیاهی، پوسته زمین، آبهای ساكن و روان موثر واقع می شود بلكه ساخت پاره ای از چهره های طبیعی زمین را نیز بر عهده دارد و جالب اینجاست كه در هر نقطه از سیاره زمین چهار عامل طبیعی یعنی آب و هوا ، پوشش گیاهی، نوع خاك، پوشش گیاهی و منابع آب آن را مشخصاتی جدا از سایر نواحی می بخشد و وحدت وتجانس ناحیه ای را به دقت تنظیم می نماید. گاهی خشونت آب و هوا میلیونها سال است تلاش و كوشش كشاورزان و دسته هایی انسانی را در نتیجه سیلابها و خشكیها و سرما به كلی نابود می كند و اوضاع اقتصادی را فسخ مینماید و در چندین سال گذشته (حدوداً از 10 الی12 سال قبل) نجف آباد را نیز خشكسالی فرا گرفته است و كشاورزان منطقه خسارات جبران ناپذیری از عامل طبیعی خشكسالی متحمل شده اند. پوشش گیاهی: دو نوع پوشش گیاهی با توجه به عوامل طبیعی در این شهرستان می توان یافت: 1- پوشش گیاهی بیابانی: این نوع پوشش در مناطق مختلف متفاوت است و بدین شرح می باشد: شمال، جاز سفید، چرخك، تیغ شتری، كپ، كنگر، تیغ شكری، كرك، چرخار، قلم قو، پرز 2-پوشش گیاهی كه در جوار آبها می باشد: مانند گیاهان كنار شهر مثل: مُرغ و چمن و همچنین قابل ذكر است منطقه بین علویجه و دهق دارای پوشش گیاهی ضعیف بوده كه حدود 5 تا 7 درصد از سطح خاك را پوشانده است و از گونه های مهم آن می توان از آرتیمزیا نام برد. وجود پوشش گیاهی ضعیف در سطح شهرستان نجف آباد از جهت بارندگی كم و در برخی از مناطق نیز به علت محدودیت خاك می باشد. رستنی های منطقه نجف آباد از نوع رستنی هایی می باشد كه مخصوص اقیلمهای سنگی یا ریگی می باشد و دارای هوای خشك بوده و در ارتفاع بین 2500-1500 متر قرار دارد نمونه این رستنی ها گیاهان ساقه كوتاه قارچی شكل هستند. كه دارای خار می باشند بنام چوبك و ژیپسسوفیلا، ترئید و اسپرس بوته ای و چندین نوع گون كتیرائی كه دارای انواع گون و گون مشهدی و گون سرخ وبوته های خاردار و دیگر از تیره پروانه داران و اشناس هم در مقیاس پراكنده كم می باشد. حیات وحش شهرستان نجف آباد: منطقه حفاظت شده قمشلو منطقه‌ای است كه از شمال شهر شروع و تا شمال غرب شهرستان نجف‌آباد (شهر دهق) ادامه دارد. این منطقه زیستگاه گونه‌های مختلفی از حیوانات وحشی ازجمله آهو، قوچ، میش، كل، گرگ، كفتار، گونه‌هایی از مارهای سمی و افعی همچنین پرندگانی جون كبك، تیهو، عقاب و كركس می‌باشد. این درحالی است كه حدودا تا اوایل دهه 1360 پلنگ نیز در منطقه می‌زیسته اما از آن تاریخ به بعد مشاهده نشده است. عمده محصولات كشاورزی شهرستان نجف آباد: 1-بادام: این محصولات بیشترین سطح زیر كشت را به خود اختصاص داده است كه حدود 1500 هكتار در انواع مختلف آن می باشد. 2- گردو: كه این محصولات معمولاً كنار آبراهه ها كشت می شود و انواع مختلفی دارد. 3- انگور: این نوع محصول دارای انواع مختلف بوده است و اكثر كشاورزان منطقه نسبت به تولید و پرورش آن چه در مزارع و چه در منازل خود اقداماتی بعمل آورده اند. محصول انگور در انواع مختلف خود زمان برداشت آن معمولاً فصل پائیز بوده كه از شیرینی و لطافت خاصی برخوردار می باشد. 4- انار: كه انواعی دارد. درخت انار بیشتر در مكانهایی كشت و نگهداری می شود كه از آب نسبتاً خوبی برخوردار می باشند. 5- زردآلو: این میوه نیز در همه مزارع شهرستان كشت نمی شود زیرا نیاز به آب كافی بوده و دربرابر عدم آب استقامتی نداشته و درخت زردآلو همچون بقیه درختان نیاز به آب كافی دارد. از دیگر محصولات كشاورزی شهرستان نجف آباد می توان هلو و انواع مختلف آن مانند بلخی و سفید، آلوچه، آلبالو، گیلاس، گلابی، سیب، خرمالو، و به و انجیر و .... رانام برد. كشتهای جالیزی شهرستان نجف آباد مردم شهرستان نجف آباد به غیر از درختان میوه كه از آنها نامبرده شد به كشت محصولات جالیزی نیز همت می كرده و در انواع مختلف آن مانند: سیب زمینی و هویچ، زردآلو و چغندر، خیار، هندوانه، خربزه، كمبوزه، دستنبو، بادمجان، كدو، گوجه و گیاهان علفی مانند سیب ترش مخصوص ترشی، شنبلیله، ریحان، نعناع، ترخان، مرزه، گشنیز، تره، شاهی، تربچه و پیاز و حبوبات از قبیل گندم، جو، عدس، ماش، نخود، باقلا، لوبیا و برنج فعالیت داشته و ذوق و تلاش مردم در پرورش و كشت انواع رستنی ها قابل توجه است و از همین رهگذر می باشد كه علیرغم بعضی از ناراستیها می توان انواع كشتها را در آن یافت. آثار دیدنی شهرستان نجف آباد: آثار دیدنی شهرستان نجف‌آباد از جهت آثار باستانی از ابنیه قابل ملاحظه‌ای برخوردار نیست. آثار تاریخی عمدتاً منحصر به ساختمانهایی از دوره قاجاریه می‌باشد كه از ارزش یك ابنیة قابل حفاظت نیز برخوردار نیستند. با این وجود از آثار زیر كه بعضی حتی از بین رفته و اثری از آنها باقی نیست می‌توان نام برد. 1- مزرعة بلمچه: این مزرعه قدیمی ترین واحد كشاورزی شهر بوده كه اكنون بصورت نیمه بایری درآمده و ته‌ چینه‌هایی با مقداری درخت و قناتی تنك آب كه از دامنه كوههای شمالی سرچشمه گرفته از آن باقی است. 2- حمام كهنه: این حمام متعلق به عصر صفویه بوده در سالهای اخیر به كلی ویران و به جای آن حمام نیمه تمامی بنا گردیده است. 3- حصار قدیمی شهر نجف‌آباد كه از اقدامات مهم شخ بهائی محسوب می‌گردد و اكنون از آن اثری نیست. 4- قنات نجف‌آباد به طول 54 كیلومتر كه آنرا نیز از كارهای شیخ بهائی محسوب می‌دارند. 5- قنات كهریز یا «سندل‌گبر»: كه سابقه آنرا به پیش از بنای شهر نجف‌آباد می‌رسانند. 6 صورت آغل احشام بخود گرفته است. 78- مسجد جامع جوزدان: در ضلع جنوب غربی مسجد، در یكی از اتاقها قبور تنی چند واقع شده از جمله قبر شیخ صفی‌الدین شیخ ملكشاه متوفی هشتم جمادی‌الثانی 1101 هـ.ق فارغ از آثار فوق به بناها و آثاری در بعضی نقاط مانند علویجه برمی‌خوریم كه منسوب به زردشتیان می‌باشد. همچنین ابنیه‌ای كه از معماری ویژه عهد قاجاری برخوردار است از آن جمله ساختمانی در باغ حاجی‌آباد و قمشلو كرون را می‌توان نام برد. برجهای هفتگانه جوی خارون: « ارگ شیخ بهایی » این برجها جزء آثار نادر کشور میباشد و همانند این برجها را تنها در شهر تبریز میتوان دید و خوشبختانه این اثر با همت شهرداری و تنی چند از میراث دوستان شهرمان مورد عنایت قرار گرفته است و طرحهای جالبی برای احیا این برجها در دست اجرا می باشد. خ) قدمگاه كه بنای اولیه آن به زمان بنیان شهر نجف‌آباد باز می‌گردد، در سال 1302 قسمتی از آن توسط معارف و اوقاف اصفهان به مدرسه اختصاص داده شد و در سال 1312 بكلی ویران و در تعریض فلكه و خیابان از بین رفت. نویسنده «سفری به دربار سلطان صاحبقران» می‌نویسد: «... به حیاط یك محوطة زیارتگاه مانند رفتیم كه جلوی در ورودی بزرگ آن زنجیرهایی آویخته بودند كه نشان می‌دهد كه از آنجا، بست و محل تحصن است ... ما را در برابر سنگ گرانیت صیقلی شده‌ای بردند كه جای پایی روی آن دیده می‌شد و خطوطی هم به زبان فارسی در آن حك شده بود این محل «قدمگاه» نامیده می‌شد و جای پای روی سنگ را متعلق به یكی از شخصیتهای مقدس می‌دانستند. آداب و رسوم 1) مراسم ازدواج ازدواجها اكثراً درون‌خویشی و در نهایت درون‌محلی می‌باشد. از این نقطه نظر معمولاً از پیوند با غریبه‌ها خودداری نموده و بر مبنای درون‌خویشی معتقدند كه عقد دخترعمو و پسرعمو در آسمان بسته شده است. به این لحاظ كودكان عمو، دائی، عمه و خاله را از كودكی برای هم انتخاب می‌نمایند تا وقتی كه به سن بلوغ رسیدند ازدواج نمایند. شیوة معمول ازدواج تك‌همسری بوده و رویه چندهمسری بسیار اندك و اصولاً چندهمسران از شخصیت مطلوبی برخوردار نیستند. شیوة مرسوم در مراسم ازدواج بدین گونه است كه پس از آنكه نزدیكان داماد ـ معمولاً مادر، خواهر، خاله و عمه ـ از طریق دلاله دختری را در نظر گرفته و پسندیدند ـ دلاله به زنی گفته می‌شود كه از دختران دم بخت خانه‌ها اطلاع دارد و چنانچه دختری را مناسب پسری یافت،‌ آن را به خانوادة پسر معرفی می‌كند. یا خانوادة پسر به او سفارش می‌نمایند كه دختری مناسب پسرشان پیدا كند. دلاله پس از مراجعة مكرر به خانة پسر و دختر و حصول مقصود دستمزد و شیرینی دریافت می‌نماید ـ به بهانه‌ای به منزل دختر می‌روند ـ اصطلاحاً به دلالگی می‌روند ـ تا از نزدیك با او آشنا شوند. در اولین مراحل و برای آگاهی از تمایل خانواده عروس، صحبت را به گونه‌ای آغاز می‌كنند. مثلاً از مادر دختر می‌پرسند كه «ما یك مرغ داشته‌ایم به منزل شما نیامده» و مادر دختر چنانچه آشنائی قبلی داشته و یا تمایلی به این پیوند داشته باشد می‌گوید: «چرا، یك مرغ هست نمی‌دانم مال شماست یا كس دیگری.» یا خانواده پسر می‌گویند: ما آمده‌ایم كه پسرمان را به غلامی قبول كنید» چنانچه خانواده دختر با وصلت موافق بودند در جواب یك شاخه نبات به خواستگاران داده كه به عنوان «بله گرفتن» تلقی می‌گردد. بعد از خواستگاری و شیرینی و بله گرفتن از طرف خانواده عروس، از طرف خانواده داماد یك شاخه نبات و یك تكه پارچه به خانة عروس فرستاده می‌شود. همچنین از طرف خانواده عروس یك شاخه نبات، یك تكه پارچه یا پیراهن و مقداری آجیل به خانة داماد فرستاده می‌شود. پس از دیدارهای اولیه ریش‌سفیدان و مردان فامیل، جهت آشنایی و گفتگو و قرارهای مقدماتی رسماً به منزل عروس رفته و مراسم «شیرینی خورون» را انجام می‌دهند و با تعیین ساعت خوب جهت «قباله برون» كه معمولاً با بگو و مگو و چانه‌زدنهای مرسوم همراه است، زمان انجام عقد را تعیین می‌كنند. این مراسم با مراسم ویژه عقد كلاً در منزل عروس انجام می‌گیرد. قبل از مراسم عقد، مراسم قباله برون می‌باشد كه قباله عروس از طرف خانواده داماد داده می‌شود، مثلاً دو دانگ خانه، نیم‌جریب باغ، پنج مثقال طلای ساخته و پرداخته شده، دو من پشم و پنبه و یك جلد كلام‌الله مجید. در شب عقد سفره‌ای انداخته می‌شود حاوی وسایلی از قبیل، حنا، صابون، گل، آیینه و شمعدان، عسل و روغن، خرماخرك، كَئله‌كُله ـ یك داروی گیاهی كه برای خنثی كردن طلسم و جادو نیز بكار می‌رود. ابریشم و سایر وسایلی كه برای عروس و داماد خریداری شده است. در شب عقد برای بله گرفتن از عروس، پدر داماد یا خود داماد یا یكی از نزدیكان سكه طلائی به عروس می‌دهد كه به آن «سكه زیر زبون» می‌گویند. پس از انجام عقد، خانواده عروس، نزدیكان و خویشان داماد را به مهمانی می‌خواند كه به آن «تیكه پشت آره» می‌گویند. چند شب پس از عقد از طرف عروس برای داماد «جاخون» می‌برند. جاخون كه به آن «خوانچه» نیز می‌گویند طبق بزرگی است كه در آن مواد خوراكی و پوشاك از قبیل چند سینی آجیل، اگردك ـ نوعی شیرینی خانگی ـ حنا، صابون، آیینه و شمعدان، لباس و وسایل دیگر گذاشته می‌شود. مراسم عروسی كه معمولاً شب‌های جمعه برپا می‌گردد، به طور مجزا در دو خانواده عروس و داماد انجام می‌شود. روز قبل از عروسی، حدود 10 نفر زن در حالیكه در یك مجمعه ـ سینی بزرگ ـ وسایلی از قبیل دو بشقاب صابون، چهار كیسه حنا، یك بشقاب نقل و یك بشقاب مایحتاج دیگر و یك شمع‌سوز كه در آن شمعی روشن باشد گذاشته و پارچه‌ای سبز روی آن انداخته‌اند و شخصی آنرا روی سر حمل می‌كند عروس را به حمام می‌برند. خانواده داماد قبلاً به حمام رفته، مقدمات را آماده نموده چایی دَم می‌كنند. پس از «حموم‌برون» عروس را به خانه برده، از آن طرف داماد را نیز به حمام می‌برند. از طرف خانة عروس یك دست لباس كامل همراه با یك شاخة نبات در مجمعه‌ای گذاشته دستمال سبزی روی آن می‌اندازند، دلاك دستمال و نبات را خود برداشته و لباس را به داماد می‌پوشاند. در شب عروسی، ریش‌سفیدان خانواده داماد، عقدنامه یا قباله را همراه با یك كله‌قند به خانه عروس می‌برند و تحویل آدم معتبری كه معمولاً پدر دختر می‌باشد می‌دهند و از وی اجازه بردن عروس را می‌گیرند. این كله قند بعداً همراه با سیسمونی اولین نوزاد عروس به خانه وی برده می‌شود. پدر عروس هنگام بردن وی، مقداری وجه نقد به عنوان «مایه كیسه» به او می‌دهد. و سفره‌ای نان و پنیر به كمر دختر بسته و او را دعا می‌كند كه: نانت گرم و آبت سرد، خانه‌دار هزارساله باشی.» عروس را به طرف خانة داماد حركت می‌دهند. قبل از رسیدن به خانة داماد باید به پیشباز عروس بیاید وگرنه عروس را برمی‌گردانند. صبح فردای عروسی از طرف خانواده عروس غذائی را كه به آن «گداخته» می‌گویند و از آرد خرماخرك و نارگیل و روغن‌حیوانی و شكر و زیره پخته شده است برای داماد می‌آورند و همچنین ظهر آن روز چند سیخ كباب نیز آورده می‌شود. فردای عروسی هر یك از خویشان به قدر توانائی هدیه‌ای به عنوان «درحنجلگی» به عروس و داماد می‌دهند. تا سه روز داماد در خانه می‌ماند و پس از آن همسالان و دوستان وی او را به محل كارش می‌برند. بعد از عروسی هر یك از خویشان عروس و داماد را به مهمانی می‌خوانند كه به آن «پاگشا» می‌گویند. پدر عروس نیز داماد و خویشان وی را دعوت می‌كند در این مجلس داماد از خوردن خودداری می‌كند و ساكت می‌نشیند. پدر عروس هدیه‌ای از قبیل گوسفند یا چند كرت زمین یا درخت مشخصی مانند گردو به داماد می‌دهد كه به آن «رنج دندان» می‌گویند. بازیهای مختلفی در مراسم عروسی انجام می‌گیرد. مثلاً بازی چوپان و گله كه زنی در حالیكه لباس چوپانان را پوشیده است و چوبی به رسم آنان بر شانه و پشت سر نهاده، چند بچه را بعنوان گوسفند جلو انداخته و مرتب و آهسته چوب را به آنان زده و این اشعار را می‌خواند. نمی‌چــرونم ای گله را ای بـــز شاخ شیکسه را ای میش تــوله مرده را بره پا شیـــكـــســه را ارواح پدر صاحب گله فــردا می‌رم به حنجله 2) مراسم عزا: در هنگام احتضار شخص محتضر را رو به قبله می‌خوابانند ـ پس از فوت چانة متوفی را با دستمال بسته و پلك‌های او را روی هم می‌گذارند ـ قبل از حمل جنازه به گورستان حلوائی كه «حلوای پیش‌جنازه» معروف است پخته و در هنگام حمل در جلو تابوت تا گورستان می‌برند. پس از غسل و كفن مرده را دفن كرده و حلوای مذكور را روی قبر می‌گذارند و معتقدند هر كس كه از این حلوا بخورد، شب خواب میت را دیده و از وضعیت آن دنیائی او با خبر می‌گردد. پس از دفن از یك شب تا سه شب بر سر او قرآن‌خوانی می‌كنند. صبح روز بعد از دفن، قبل از آفتاب، چند تن از بستگان متوفی بر سر قبر او حاضر شده و به اصطلاح به وی «مژدگانی» می‌دهند كه شب اول قبرش صبح شده است. اصولاً مهر و تسبیح وی را نیز زیر سرش گذاشته و همراه با او به خاك می‌سپارند كه شهادت بر عبادت و تقوای او بدهند. همچنین وقتی كه مرده را برای شستن به غسالخانه می‌برند، در جیب او مقداری پول یا شیرینی گذاشته و بر این باورند كه «مرده پیش مرده‌شورش رودربایستی دارد.» و قبل از حمل جنازه كسانی كه برای تشییع می‌آیند مبالغی را زیر تشك متوفی می‌گذارند. پس از انجام مراسم خاك‌سپاری، مراسم فاتحه، هفته و چهلم و سال كه معمولاً در مساجد یا سر قبر انجام می‌گیرد، برپا می‌شود. 3) بازی های بومی: بازیهای گوناگون در این منطقه رواج داشت كه بعضاً با ورود و هجوم ورزشهای وارداتی كارائی خود را از دست داده است كه در اینجا به بعضی از رایجترین آنها اشاره می‌نمائیم. 1- گاوجفتی 2- پل‌چفتك 3- شاه‌وزیری 4- مچولاس 5- زلبند 6- قایم جورك 7- چرس‌چرسی 8- الك دولك 9- شاه ابولی 10- كفش كفشی 11- نان بیار كباب ببر 12- گاگوجتل بته 13- اردك شوردك 14- یه قل دو قل 15- سنگ‌بری یك 16- كلاغ پر گاو جفتی: این بازی در محوطه میدان یا محل وسیعی كه از اطراف محدود شده باشد ـ محدود به صورت قراردادی ـ انجام می‌شود. هر دو نفر با هم یارگیری می‌كنند. سپس دو نفر كه به حكم قرعه یا به اصطلاح «ور» گاو شده‌اند دست همدیگر را گرفته در محوطه به دنبال سایرین می‌دوند و سعی می‌كنند یكی از افراد را بگیرند. شخص دستگیر شده گاو محسوب می‌شود و می‌بایست با یار خویش بازی را ادامه دهد. بازیكنان قبلی حق دارند تا آمدن یار گاو جدید او را مورد ضرب و شتم قرار دهند. پل چفتك: این بازی هم بصورت جمعی و هم بصورت انفرادی صورت می‌گیرد. بدین ترتیب كه دو قطعه چوب یكی به طول حدود 20 سانتی‌متر بنام «پل» و دیگری به طول پنجاه سانتی‌متر بنام «چفتك» تهیه می‌نمایند. پل را روی دو قطعه سنگ می‌گذارند به گونه‌ای كه بتوان چفتك را زیر آن قرار داد. آنگاه با چفتك، پل را به هوا پرت كرده و با همان چفتك به آن ضربه می‌زنند تا دورترها به زمین بیفتد. آنگاه زننده، چفتك را كنار سنگ‌ها به زمین می‌گذارد تا بازیكن یا بازیكنان دیگر پل را به آن نشانه‌گیری كنند. اگر به چفتك اصابت كرد، زننده اولی به «اصطلاح» سوخته است و باید جایش را با بازیكن دیگر عوض كند. در بازیهای جمعی نیز به این صورت است كه چنانچه پل به چفتك اصابت كرد بار دیگر زننده كه قبلاً سوخته است «زنده» می‌شود و حق دارد كه چنانچه در موارد دیگر همان بازی پل به چفتك خورد به جای یارش به بازی ادامه دهد. مشاهیر شهید محمد منتظری (شهادت هفتم تیر) شهید دکتر آیت محمود حجتی (وزیر سابق جهاد و راه و ترابری) شهید سرلشکر احمد کاظمی فرمانده نیروی زمینی سپاه مصطفی معین وزیر سابق علوم، تحقیقات، و فناوری و نامزد ریاست جمهوری مرحوم آیت الله سیدعلی نجف آبادی مرحوم آیت الله شیخ احمد حججی مرحوم آیت الله شیخ عباس ایزدی کیومرث پوراحمد کارگردان سینما و تلوزیون ابوالقاسم پاینده مترجم قران مجید، تاریخ طبری ، نهج الفصاحه بهرام صادقی نویسنده نامدار معاصر قربانعلی دری نجف‌آبادی وزیر سابق اطلاعات و امام جمعه شهر ری آیت الله غیوری نجف آبادی آیت الله ابراهیم امینی (نایب رییس مجلس خبرگاناین شهر در عهد صفویان یعنی حدود 400 سال قبل پایه ریزی شده. طراح و معمار این شهر، پیرفرزانه، معمار، ریاضی دان و دانشمند زمانه مرحوم شیخ بهایی علیه الرحمه بوده است که با معماری اصولی و مهندسی بسیار پیش رفته خیابانها و کوچه های شهر دارای بناهای معیشتی، باستانی مذهبی مختلفی از قبیل مسجد سقاخانه، عصارخانه، آسیاب آبی، کاروانسرا، برج کبوترخانه، حمام و ... می باشد. به گمان خیلی ها اماکن تاریخی و ارزشمند بایستی قدمت چندین هزار ساله داشته باشند، در غیر این صورت هیچ ارزشی ندارند. این مسئله را بعضی از شهروندان نیز تایید می کنند، به عنوان مثال اگر از آنها سئوال شود به نظر شما در شهر نجف آباد آثار ارزشمندی از پیشینیان می شناسید؟ نه تنها پاسخ منفی است که می گویند که می گویندمگر شهر ما تاریخی است !!! غافل از اینکه ملاک ارزشمند بودن چیزی تنها قدمت آن نیست واگر اینطور بود شهر تهران با قدمت 200 ساله اش که دارای منازل، کاخ ها، ابنیه و عمارتهای ارزشمند فراوانی می باشد، نبایستی اثر ارزشمندی به ثبت می رسید. خیلی از آثار به محض خلق، ارزشمند محسوب می شوند. به عنوان مثال تابلوهای نفیس استاد فرشچیان که به محض ابداع در ردیف آثار ارزشمند قرار گرفت و ثبت می گردد. در شهرستان نجف آباد نیز آثار ارزشمندی وجود داشته و دارد که تعدادی از آنها ویران گردیدهو به دست فراموشی سپرده شده است و چندی هم حفظ گردیده اند. شهرستان نجف آباد به لحاظ اینکه مردمی سخت کوش و فعال در عرصه اقتصادی داشته ابنیه تاریخی اش نیز در واقع به نوعی مربوط به مسائل معیشتی و اجتماعی می شده و در اصل هنرشان را صرف ساختاماکن تجملی و اشرافی ننموده اند. شاید یکی از دلایل آن عرق مذهبی و دلیل دیگر هم میتواند نه چندان خوب بودن وضعیت اقتصادی آنها بوده باشد. به جز منزل بسیار بسیار زیبا و ارزشمند که متعلّق به یکی از خوانین نجف آباد بوده است و تخریب شده آثار باشکوه و فوق العاده گزارش نشده است. در عوض اماکن زیبای معماری و در عین حال درآمد زایی فراوانی وجود داشته از قبیل: عصارخانه ها برجهای کبوترخانه آسیابهای آبی حمامهای عمومی که در بخشهای دیگر به طور کامل در مورد آنها بحث خواهد شد. در دوره صفوی شهر نجف آباد با طرح شیخ بهایی و به پیشنهاد او به عنوان یك شهر جدید احداث شده است انگیزه ایجاد شهر نجف آباد چه بوده است اظهار نظرات مختلف و ابهامات گوناگون وجود دارد و مشورترین این قول نزورات و عایدات موقوفات منطقه به وسیله كاروانی از اصفهان به سوی نجف اشرف می رفت كه پس از پیمودن 25 كیلومتر از حركت باز ایستاد و دیگر پیش نرفت شیخ بهایی چاره را در این دید كه با اذن شاه عباس محمولات شتران را هزینه بنای شهری كنند به نام نجف آباد وچنین شد كه این شهر متولد شد در حاشیه این تاریخچه قصه هایی است كه از آن می گذریم اما نام نجف آباد موید این نظریات و قول دیگر این است كه تولید و گسترش صنایع نظامی كه صنعت نجف آباد به تازگی توسط برادران شرلی به ایران آمده بود نیازمند موفقیت جغرافیایی خارج از شهر اصفهان بود و نجف آباد احداث شد تا صنعت گران اطراف آن كشور در این شهر گرد آیند و آمادگی دفاعی صفویان توسعه طلب را از طریق ساخت انواع سلاح های آتشین افزایش دهند سابقه صنایع دستی ریخته گری و فزونی صنایع ریخته گری نجف آباد در حال حاضر موید این قول است. (لغت نامه دهخدا / نشر سازمان لغت نامه ص 357) نقل قول: راجر سیوری در كتاب خود می نویسد: شاه عباس و طراح اصلی شیخ بهایی با ایجاد شبكه های كامل آبیاری و ارتباطی و بنیان نهادن شهر بازرگانی و پر رونق نجف آباد در 25 كیلومتری غرب اصفهان برای تهیه آذوقه شهر (اصفهان) زیر بنای زراعی استواری برای پایتخت جدید فراهم آورد سابقه تهیه مایحتاج خوراكی اصفهانی ها مانند: گوشت و میوه ولبنیات از نجف آباد كه اكنون نیز كم وبیش دیده می شود موید این نظریات. اگر قبول كنیم كه نجف آباد هر سه نظر فوق صحیح است پندار اشتباهی نیست یعنی از نجف آباد با پولها واجناس باز مانده از سفر نجف اشرف احداث شده و صنعت گران از روایای كشور در آن گرد آمده اند و شیخ بهایی با ایجاد یك قطب كشاورزی در اطراف مناطق مسكونی به شهر را قابل سكونت وخود كفا كرده است و یا این وصف كه بزرگترین قنات ایران در زمان شاه عباس به نام قنات زرین كمر به طول 9 فرسخ توسط ایشان 11 جوی بزرگ می شده كه این 11 جوی به فاصله چند صد متر از یكدیگر و بصورت موازی غرب تا شرق شهر را طی می كرد و باغهای محاط به شهر را ابیاری می كرد. لازم به تذكر است شمال و جنوب شهر نجف آباد در دو طرف جاده اصلی اصفهان و خوزستان به نام 5 جوبه و 6 جوبه نجف آباد نقشه معماری و شهر سازی پیشرفته ای دارد كه گفته می شود و نسخ اصلی آن كه توسط شیخ بهایی ترسیم شده است و در موزه شهر لیسبون پایتخت پرتغال نگهداری می شود. نویسنده كتاب شیخ بهایی در كتاب آینده عشق ذكر كرده كه طراحی و معماری و شیوه شهر سازی نجف اباد كه بوسیله شیخ بهایی صورت گرفت نه تنها در ان زمان بی نظیر بوده بلكه پس از گذشت قریب به 4 قرن همچنان مطلوب است. كوچه ها و محلات از شیوه و روش بسیار پشرفته علمی پیروی نموده به طوری كه هنوز هم رفت و امد در كوچه های عموماً شمالی / جنوبی و شرقی و غربی آن شهر به صورت ساده و راحت انجام می شود. محلات طوری طراحی شده كه مشكلات رایج در شهر های مشابه را ندارد و اصولاً در این شهر درگیری های قدیمی و محله ای وجود ندارد و طراحی و معماری شهر نجف اباد بیانگر قدرت و دانش بی نظیر شیخ در زمینه شهر سازی و معماری است. موقعیت حوضه جغرافیایی نجف آباد: منطقه نجف آباد بین طول جغرافیایی 60ً 10َ 50 و 34ً 4َ 50 و عرض جغرافیایی 46ً 7َ 32 و 21ً 16َ 32 قرار گرفته است. این منطقه از ارتفاعات دالان كوه با ارتفاعی بالغ بر 3450 متر واقع در جنوب غربی حوضه و یا در 25/10 كیلومتری جنوب شرقی دامنه شروع شده و با جهتی شرقی به طول 81 كیلومتر تا حدود 5/21 كیلومتری غرب شهر اصفهان ادامه پیدا می كند. شهرنجف آباد از شمال به زیر حوضه علویجه , دهق و از شرق به فلاورجان، خمینی شهر و اصفهان و از غرب زیر حوضه فریدن و – داران و از جنوب زیر حوضه لنجانات محدود می گردد و بین دو رشته كوههای شمالی و شمال غربی و جنوب و جنوب غربی محدود است. وسعت منطقه 4163 كیلومتر مربع است. شهرستان نجف آباد بر گستره دشتی در محصوره فرسایش یافته پیش كوههای داخلی زاگرس كه متعلق به دوران سوم زمین شناسی می باشد. در جنوب خوانسار و میمه، شمال لنجان، شرق فریدن و غرب اصفهان واقع شده است. از نظر طول و عرض جغرافیایی در51 درجه و 21دقیقه طول شرقی و 38 دقیقه و 32 درجه عرض از نصف النهار گرینویچ قرار گرفته است. ارتفاع متوسط آن از سطح دریا در حدود 1655 متر می باشد كه 82 متر از سطح اصفهان بلند تر است و حدود 635 متر از سطح كوهستانی فریدن پایین تر است. هواشناسی نجف آباد: هواشناسی نجف آباد بر اساس آمار 17 ساله ایستگاه در دوره 1992-2002 متوسط بارندگی سالیانه 6/150 میلیمتر و متوسط درجه حرارت سالیانه 9/14 درجه سانتی گراد است. سردترین ماه سال دی ماه و گرمترین آن تیرماه است. معمولاً بارندگی از اواخر مهر ماه شروع و تا اواخر اردیبهشت ماه تقریباً ماه تقریباً بمدت 7 ماه ادامه می یابد. وقوع بارندگی در سایر ماههای سال كاملاً تصادفی و اتفاقی است. بطور متوسط سالیانه حدود 96 روز احتمال وقوع یخبندان وجود دارد و روزهای یخبندان معمولاً از آبانماه شروع و تا اواخر اسفند ماه ادامه دارد و بدین ترتیب حدود7 ماه از سال احتمال وقوع یخبندان وجود دارد. ویژگی های طبیعی، آب و هوا: بر اساس تقسیم بندی گوسن منطقه نجف آباد در اقلیم بندی نیمه بیابانی شدید قرار گرفته كه هر چه بطرف غرب پیش برویم به اقلیم نیمه بیابانی ضعیف تغییر می یابد. تقسیم بندی اقلیمی نجف آباد را درمنطقه خشك بسیار گرم با تابستانهای خشك قرار داده است كه بتدریج و با حركت به سمت غرب به اقلیم نیمه خشك گرم با تابستانهای خشك قرار می گیرد. دو رشته كوهی كه حوضه مورد نظر را در بر گرفته است جز پیش كوههای داخلی زاگرس می باشد و اكثر ارتفاعات حوضه را تشكیلات آهكی كه تا سه پوشانیده است كه بطور نسبی قابلیت نفوذ پزی دارد. اما در منطقه شمال غربی حوضه تشكیلات آهكی آن بدلیل شدت تكنونیزاسیون دارای قابلیت نفوذ پزیری مناسب تری نسبت به تشكیلات آهكی اطراف نجف آباد دارد مرتفع ترین نقطه ارتفاعی این حوضه كوه دالان كوه با 3450 متر و پست ترین این منطقه ارتفاعی 1610 متر در نجف آباد می باشد. منابع آب شهرستان نجف آباد: شامل منابع آب سطحی و منابع آب زیر زمینی است عمده ترین منابع آب سطحی شهرستان رودخانه چشمه مرغاب، رودخانه خشك رود و دریاچه سد زاینده رود بوده و مهمترین منابع آب زیر زمینی آن نیز چاهها، قناتها و چشمه ها می باشند. منابع اراضی: مطالعات خاك شناسی انجام شده در شهرستان نجف اباد و نیز ارزیابی های منطقه را از نظر زمین شناسی تشكیلات منطقه را عمدتاً از سنگهای آهكی زورایك و كرتاسه و تشكیلات شیب زوراسیك می داند كه بخش عمده ای از این منطقه را می پوشاند. آبهای سطحی: در منطقه نجف آباد كرون تنها یك رودخانه بنام مرغاب وجود دارد كه اصولاًدر فصل پر آبی دارای آب می باشد و آب چشمه مرغاب نیز به آن اضافه می گردد . چشمه مرغاب از منابع مهم آبی دشت كرون كه آب رودخانه مرغاب نیز از آن تامین می شود چشمه مرغاب از جنوب روستای قلعه ناظر از تشكیلات كارنیك سر چشمه می گیرد و به سمت جنوب شرقی جریان می یابد حداكثر دبی این چشمه در سال 69 حدود 1375 نیز در ثانیه در ماه فروردین وحداقل آن 150 لیتر در ثانیه و مربوط به ماه آبان است مقدار آب چشمه مرغاب در سال 1359 معادل 36789120 متر مكعب و در سال 61-1360 معادل 19673380 متر مكعب بوده است كه این آب به صورت بین روستاهای پایین دست تقسیم می گردد نظر به اینكه رودخانه مرغاب نقش حیاتی در منطقه دارد تاثیر آن برمنابع مجاور اغلب مورد سوال بوده و بی مناسبت نیست كه مختصری راجع به اثر رودخانه مرغاب بر ذخائر آبهای زیر زمینی گفته شود رودخانه مرغاب ضمن تغذیه سفره آب زیر زمینی بدلیل قابلیت نفوذ بسترش تاثیر مستقیمی بر روی قنوات موجود درحریم و حواشی رودخانه داشته و از همین جهت رودخانه مذكور شرایط تشكیل پر آب ترین قنوات دشت را فراهم كرده است كه از جمله می توان قنات زرین نجف آباد و قنات علی آباد سوران و قنات شاه رانام برد. این رودخانه ازمحله چشمه تا شرق قریه هومان در واقعی كه آب در آن وجود داشته باشد باعث تغذیه سفره آب زیر زمینی شده و ازاین محل به دلیل بالا بودن سنگ و ضخامت كم آبرفت رودخانه زهكش را انجام می دهد و این سلسله در نزدیكی خمیران به وضوح دیده می شود. آبهای زیر زمینی: وضع ذخیره آب زیر زمینی و هچنین ضخامت آبرفت در منطقه نجف آباد در نقاط مختلف متفاوت بوده و از لحاظ ابدهی حفره اب زیر زمینی تغییرات فاحشی دارد. بیشتر منطقه نجف اباد را مارفهای الیگو سیوسن و در بعضی نقاط شیب های كرتاسه فوقانی تشكیل داده است و آبرفتی كه بر روی این تشكیلات قرار گرفته است از نظر ضخامت و نسبت به نفوذ پذیری در نقاط مختلف شهرستان كاملاً متفاوت است. از شهر نجف اباد بطرف غرب تا حدود ملك آباد و جلال آبادضخامت آبرفت نسبتاً كم و در حدود 50 متر است. دانه ریز بودن و وجود رس فراوان در ابرفت این منطقه باعث كمبود اب گردیده است ولی حاشیه شمالی كوه جلال اباد، آبرفتهای دانه درشت بصورت نوارباریكی در اثر رسوبگذاری سیلهای قدیمی بوجود آمده است دارای آبرفتی نسبتاً خوب است و از لحاظ كیفیت شیمیایی آب این منطقه برای شرب و كشاورزی مناسب می باشد. در تیران و نواحی اطراف آن ضخامت آبرفت زیاد بوده و طبق گزارش ژئو فیزیك در حدود 20 متر می باشد این آبرفت نیز از شن و رس متراكم و كم تشكیل شده است فقط در بعضی نقاط كه ابرفتها بوسیله سیلابهای قدیمی شسته شده و رسوبگذاری بود. این سیلابها در ناور نازكی از جنوب تیران بطرف شرق تشكیل لایه ای نسبتاً آبداری را داده اند كه وضع بادهی این لایه ها نسبت به اطراف مناسب تر است و هر قدر از دره به طرف غرب پیش روی نمائیم به ضخامت آبرفت افزوده می گردد وضع سفره آبدار مناسب تر می شود. بر اساس آمار امور مطالعات آبهای زیر زمینی سازمان منطقه اصفهان در سال 1381 در دشت نجف آباد تعداد 140 رشته قنات وجود داشته است كه حداكثر آبدهی آنها برابر 25 لیتر در ثانیه و حداقل آن برابر با كمتر از یك لیتر در ثانیه است در این دشت نجف آباد برداشتهای بی رویه از چاهای زیر زمینی و حفر چاههای غیر مجازموجب كمبود شدید ابهای زیر زمینی گردیده و خصوصاً از سال 59 به بعد هر سال به شدت با افت سطح آبهای زیر زمینی مواجه بوده است در حال حاضر به دلیل وضعیت هیدرولوژیكی منطقه هیچگونه راه حل درون حوضه ای وجود ندارد. علی رغم افت شدید سطح آب زیر زمینی در سالهای پیشین آمار سالهای 81-80 نشان می دهد كه تغییرات سطح آب زیر زمینی این دشت مثبت و در حدود یك تا دو متر بوده است میزان كل تخلیه از قناتهای این دشت در سال 81-80 برابر 83677 هزار متر مكعب بوده است تعداد كل چاههای عمیق دشت نجف اباد 854 حلقه است كه میزان كل تخلیه سالانه آب از انها در حدود 242250 هزار متر مكعب در سال از چاهای زیر زمینی را تخلیه می كنند. این دشت یك دهنه چشمه مهم (چشمه مرغاب)و 9 دهنه چشمه دیگر است كه سالانه بر روی هم حدود 49360هزار متر مكعب آبدهی دارند. آب و هوا و فعالیتهای انسانی: بین عوامل طبیعی آب و هوا نقش بسیار مهمی در فعالیتهای انسانی در زمین دارد بطوریكه هیچ نژاد, دسته و گروهی را امكان گریز از تاثیرات شگرف و عمیق آن نیست و همواره در خشكی و دریا در جلگه و كوهستان میان مردم اثر ژرف و دیر پایی دارد. می دانیم كه شرایط آب و هوایی، عوامل موثر در زیست گیاهی را كاملاً در اختیار خود گرفته است و در مقیاس جهانی و سیاره ای بررسی و مطالعه تاثیرات آب و هوا نمایشگر این واقعیت است كه انسان كدام نواحی را باید جهت تولید محصولات زراعی و زندگی خویش انتخاب كند و چه شرایطی را برای ادامه حیات فراهم كند و به كشت و بهره برداری چه نوع محصولاتی بپردازد. چه نوع غذاهایی را از راه كشاورزی تولید و به مصرف برساند و اینكه شبكه راههای محیط جغرافیایی او چه مشخصاتی باید داشته باشد. اصولاً عامل آب و هوا تاثیر مستقیم در بنیان عوامل سازنده محیطهای جغرافیایی دارد بطوریكه تنها در انواع خاك، پوشش گیاهی، پوسته زمین، آبهای ساكن و روان موثر واقع می شود بلكه ساخت پاره ای از چهره های طبیعی زمین را نیز بر عهده دارد و جالب اینجاست كه در هر نقطه از سیاره زمین چهار عامل طبیعی یعنی آب و هوا ، پوشش گیاهی، نوع خاك، پوشش گیاهی و منابع آب آن را مشخصاتی جدا از سایر نواحی می بخشد و وحدت وتجانس ناحیه ای را به دقت تنظیم می نماید. گاهی خشونت آب و هوا میلیونها سال است تلاش و كوشش كشاورزان و دسته هایی انسانی را در نتیجه سیلابها و خشكیها و سرما به كلی نابود می كند و اوضاع اقتصادی را فسخ مینماید و در چندین سال گذشته (حدوداً از 10 الی12 سال قبل) نجف آباد را نیز خشكسالی فرا گرفته است و كشاورزان منطقه خسارات جبران ناپذیری از عامل طبیعی خشكسالی متحمل شده اند. پوشش گیاهی: دو نوع پوشش گیاهی با توجه به عوامل طبیعی در این شهرستان می توان یافت: 1- پوشش گیاهی بیابانی: این نوع پوشش در مناطق مختلف متفاوت است و بدین شرح می باشد: شمال، جاز سفید، چرخك، تیغ شتری، كپ، كنگر، تیغ شكری، كرك، چرخار، قلم قو، پرز 2-پوشش گیاهی كه در جوار آبها می باشد: مانند گیاهان كنار شهر مثل: مُرغ و چمن و همچنین قابل ذكر است منطقه بین علویجه و دهق دارای پوشش گیاهی ضعیف بوده كه حدود 5 تا 7 درصد از سطح خاك را پوشانده است و از گونه های مهم آن می توان از آرتیمزیا نام برد. وجود پوشش گیاهی ضعیف در سطح شهرستان نجف آباد از جهت بارندگی كم و در برخی از مناطق نیز به علت محدودیت خاك می باشد. رستنی های منطقه نجف آباد از نوع رستنی هایی می باشد كه مخصوص اقیلمهای سنگی یا ریگی می باشد و دارای هوای خشك بوده و در ارتفاع بین 2500-1500 متر قرار دارد نمونه این رستنی ها گیاهان ساقه كوتاه قارچی شكل هستند. كه دارای خار می باشند بنام چوبك و ژیپسسوفیلا، ترئید و اسپرس بوته ای و چندین نوع گون كتیرائی كه دارای انواع گون و گون مشهدی و گون سرخ وبوته های خاردار و دیگر از تیره پروانه داران و اشناس هم در مقیاس پراكنده كم می باشد. حیات وحش شهرستان نجف آباد: منطقه حفاظت شده قمشلو منطقه‌ای است كه از شمال شهر شروع و تا شمال غرب شهرستان نجف‌آباد (شهر دهق) ادامه دارد. این منطقه زیستگاه گونه‌های مختلفی از حیوانات وحشی ازجمله آهو، قوچ، میش، كل، گرگ، كفتار، گونه‌هایی از مارهای سمی و افعی همچنین پرندگانی جون كبك، تیهو، عقاب و كركس می‌باشد. این درحالی است كه حدودا تا اوایل دهه 1360 پلنگ نیز در منطقه می‌زیسته اما از آن تاریخ به بعد مشاهده نشده است. عمده محصولات كشاورزی شهرستان نجف آباد: 1-بادام: این محصولات بیشترین سطح زیر كشت را به خود اختصاص داده است كه حدود 1500 هكتار در انواع مختلف آن می باشد. 2- گردو: كه این محصولات معمولاً كنار آبراهه ها كشت می شود و انواع مختلفی دارد. 3- انگور: این نوع محصول دارای انواع مختلف بوده است و اكثر كشاورزان منطقه نسبت به تولید و پرورش آن چه در مزارع و چه در منازل خود اقداماتی بعمل آورده اند. محصول انگور در انواع مختلف خود زمان برداشت آن معمولاً فصل پائیز بوده كه از شیرینی و لطافت خاصی برخوردار می باشد. 4- انار: كه انواعی دارد. درخت انار بیشتر در مكانهایی كشت و نگهداری می شود كه از آب نسبتاً خوبی برخوردار می باشند. 5- زردآلو: این میوه نیز در همه مزارع شهرستان كشت نمی شود زیرا نیاز به آب كافی بوده و دربرابر عدم آب استقامتی نداشته و درخت زردآلو همچون بقیه درختان نیاز به آب كافی دارد. از دیگر محصولات كشاورزی شهرستان نجف آباد می توان هلو و انواع مختلف آن مانند بلخی و سفید، آلوچه، آلبالو، گیلاس، گلابی، سیب، خرمالو، و به و انجیر و .... رانام برد. كشتهای جالیزی شهرستان نجف آباد مردم شهرستان نجف آباد به غیر از درختان میوه كه از آنها نامبرده شد به كشت محصولات جالیزی نیز همت می كرده و در انواع مختلف آن مانند: سیب زمینی و هویچ، زردآلو و چغندر، خیار، هندوانه، خربزه، كمبوزه، دستنبو، بادمجان، كدو، گوجه و گیاهان علفی مانند سیب ترش مخصوص ترشی، شنبلیله، ریحان، نعناع، ترخان، مرزه، گشنیز، تره، شاهی، تربچه و پیاز و حبوبات از قبیل گندم، جو، عدس، ماش، نخود، باقلا، لوبیا و برنج فعالیت داشته و ذوق و تلاش مردم در پرورش و كشت انواع رستنی ها قابل توجه است و از همین رهگذر می باشد كه علیرغم بعضی از ناراستیها می توان انواع كشتها را در آن یافت. آثار دیدنی شهرستان نجف آباد: آثار دیدنی شهرستان نجف‌آباد از جهت آثار باستانی از ابنیه قابل ملاحظه‌ای برخوردار نیست. آثار تاریخی عمدتاً منحصر به ساختمانهایی از دوره قاجاریه می‌باشد كه از ارزش یك ابنیة قابل حفاظت نیز برخوردار نیستند. با این وجود از آثار زیر كه بعضی حتی از بین رفته و اثری از آنها باقی نیست می‌توان نام برد. 1- مزرعة بلمچه: این مزرعه قدیمی ترین واحد كشاورزی شهر بوده كه اكنون بصورت نیمه بایری درآمده و ته‌ چینه‌هایی با مقداری درخت و قناتی تنك آب كه از دامنه كوههای شمالی سرچشمه گرفته از آن باقی است. 2- حمام كهنه: این حمام متعلق به عصر صفویه بوده در سالهای اخیر به كلی ویران و به جای آن حمام نیمه تمامی بنا گردیده است. 3- حصار قدیمی شهر نجف‌آباد كه از اقدامات مهم شخ بهائی محسوب می‌گردد و اكنون از آن اثری نیست. 4- قنات نجف‌آباد به طول 54 كیلومتر كه آنرا نیز از كارهای شیخ بهائی محسوب می‌دارند. 5- قنات كهریز یا «سندل‌گبر»: كه سابقه آنرا به پیش از بنای شهر نجف‌آباد می‌رسانند. 6 صورت آغل احشام بخود گرفته است. 78- مسجد جامع جوزدان: در ضلع جنوب غربی مسجد، در یكی از اتاقها قبور تنی چند واقع شده از جمله قبر شیخ صفی‌الدین شیخ ملكشاه متوفی هشتم جمادی‌الثانی 1101 هـ.ق فارغ از آثار فوق به بناها و آثاری در بعضی نقاط مانند علویجه برمی‌خوریم كه منسوب به زردشتیان می‌باشد. همچنین ابنیه‌ای كه از معماری ویژه عهد قاجاری برخوردار است از آن جمله ساختمانی در باغ حاجی‌آباد و قمشلو كرون را می‌توان نام برد. برجهای هفتگانه جوی خارون: « ارگ شیخ بهایی » این برجها جزء آثار نادر کشور میباشد و همانند این برجها را تنها در شهر تبریز میتوان دید و خوشبختانه این اثر با همت شهرداری و تنی چند از میراث دوستان شهرمان مورد عنایت قرار گرفته است و طرحهای جالبی برای احیا این برجها در دست اجرا می باشد. خ) قدمگاه كه بنای اولیه آن به زمان بنیان شهر نجف‌آباد باز می‌گردد، در سال 1302 قسمتی از آن توسط معارف و اوقاف اصفهان به مدرسه اختصاص داده شد و در سال 1312 بكلی ویران و در تعریض فلكه و خیابان از بین رفت. نویسنده «سفری به دربار سلطان صاحبقران» می‌نویسد: «... به حیاط یك محوطة زیارتگاه مانند رفتیم كه جلوی در ورودی بزرگ آن زنجیرهایی آویخته بودند كه نشان می‌دهد كه از آنجا، بست و محل تحصن است ... ما را در برابر سنگ گرانیت صیقلی شده‌ای بردند كه جای پایی روی آن دیده می‌شد و خطوطی هم به زبان فارسی در آن حك شده بود این محل «قدمگاه» نامیده می‌شد و جای پای روی سنگ را متعلق به یكی از شخصیتهای مقدس می‌دانستند. آداب و رسوم 1) مراسم ازدواج ازدواجها اكثراً درون‌خویشی و در نهایت درون‌محلی می‌باشد. از این نقطه نظر معمولاً از پیوند با غریبه‌ها خودداری نموده و بر مبنای درون‌خویشی معتقدند كه عقد دخترعمو و پسرعمو در آسمان بسته شده است. به این لحاظ كودكان عمو، دائی، عمه و خاله را از كودكی برای هم انتخاب می‌نمایند تا وقتی كه به سن بلوغ رسیدند ازدواج نمایند. شیوة معمول ازدواج تك‌همسری بوده و رویه چندهمسری بسیار اندك و اصولاً چندهمسران از شخصیت مطلوبی برخوردار نیستند. شیوة مرسوم در مراسم ازدواج بدین گونه است كه پس از آنكه نزدیكان داماد ـ معمولاً مادر، خواهر، خاله و عمه ـ از طریق دلاله دختری را در نظر گرفته و پسندیدند ـ دلاله به زنی گفته می‌شود كه از دختران دم بخت خانه‌ها اطلاع دارد و چنانچه دختری را مناسب پسری یافت،‌ آن را به خانوادة پسر معرفی می‌كند. یا خانوادة پسر به او سفارش می‌نمایند كه دختری مناسب پسرشان پیدا كند. دلاله پس از مراجعة مكرر به خانة پسر و دختر و حصول مقصود دستمزد و شیرینی دریافت می‌نماید ـ به بهانه‌ای به منزل دختر می‌روند ـ اصطلاحاً به دلالگی می‌روند ـ تا از نزدیك با او آشنا شوند. در اولین مراحل و برای آگاهی از تمایل خانواده عروس، صحبت را به گونه‌ای آغاز می‌كنند. مثلاً از مادر دختر می‌پرسند كه «ما یك مرغ داشته‌ایم به منزل شما نیامده» و مادر دختر چنانچه آشنائی قبلی داشته و یا تمایلی به این پیوند داشته باشد می‌گوید: «چرا، یك مرغ هست نمی‌دانم مال شماست یا كس دیگری.» یا خانواده پسر می‌گویند: ما آمده‌ایم كه پسرمان را به غلامی قبول كنید» چنانچه خانواده دختر با وصلت موافق بودند در جواب یك شاخه نبات به خواستگاران داده كه به عنوان «بله گرفتن» تلقی می‌گردد. بعد از خواستگاری و شیرینی و بله گرفتن از طرف خانواده عروس، از طرف خانواده داماد یك شاخه نبات و یك تكه پارچه به خانة عروس فرستاده می‌شود. همچنین از طرف خانواده عروس یك شاخه نبات، یك تكه پارچه یا پیراهن و مقداری آجیل به خانة داماد فرستاده می‌شود. پس از دیدارهای اولیه ریش‌سفیدان و مردان فامیل، جهت آشنایی و گفتگو و قرارهای مقدماتی رسماً به منزل عروس رفته و مراسم «شیرینی خورون» را انجام می‌دهند و با تعیین ساعت خوب جهت «قباله برون» كه معمولاً با بگو و مگو و چانه‌زدنهای مرسوم همراه است، زمان انجام عقد را تعیین می‌كنند. این مراسم با مراسم ویژه عقد كلاً در منزل عروس انجام می‌گیرد. قبل از مراسم عقد، مراسم قباله برون می‌باشد كه قباله عروس از طرف خانواده داماد داده می‌شود، مثلاً دو دانگ خانه، نیم‌جریب باغ، پنج مثقال طلای ساخته و پرداخته شده، دو من پشم و پنبه و یك جلد كلام‌الله مجید. در شب عقد سفره‌ای انداخته می‌شود حاوی وسایلی از قبیل، حنا، صابون، گل، آیینه و شمعدان، عسل و روغن، خرماخرك، كَئله‌كُله ـ یك داروی گیاهی كه برای خنثی كردن طلسم و جادو نیز بكار می‌رود. ابریشم و سایر وسایلی كه برای عروس و داماد خریداری شده است. در شب عقد برای بله گرفتن از عروس، پدر داماد یا خود داماد یا یكی از نزدیكان سكه طلائی به عروس می‌دهد كه به آن «سكه زیر زبون» می‌گویند. پس از انجام عقد، خانواده عروس، نزدیكان و خویشان داماد را به مهمانی می‌خواند كه به آن «تیكه پشت آره» می‌گویند. چند شب پس از عقد از طرف عروس برای داماد «جاخون» می‌برند. جاخون كه به آن «خوانچه» نیز می‌گویند طبق بزرگی است كه در آن مواد خوراكی و پوشاك از قبیل چند سینی آجیل، اگردك ـ نوعی شیرینی خانگی ـ حنا، صابون، آیینه و شمعدان، لباس و وسایل دیگر گذاشته می‌شود. مراسم عروسی كه معمولاً شب‌های جمعه برپا می‌گردد، به طور مجزا در دو خانواده عروس و داماد انجام می‌شود. روز قبل از عروسی، حدود 10 نفر زن در حالیكه در یك مجمعه ـ سینی بزرگ ـ وسایلی از قبیل دو بشقاب صابون، چهار كیسه حنا، یك بشقاب نقل و یك بشقاب مایحتاج دیگر و یك شمع‌سوز كه در آن شمعی روشن باشد گذاشته و پارچه‌ای سبز روی آن انداخته‌اند و شخصی آنرا روی سر حمل می‌كند عروس را به حمام می‌برند. خانواده داماد قبلاً به حمام رفته، مقدمات را آماده نموده چایی دَم می‌كنند. پس از «حموم‌برون» عروس را به خانه برده، از آن طرف داماد را نیز به حمام می‌برند. از طرف خانة عروس یك دست لباس كامل همراه با یك شاخة نبات در مجمعه‌ای گذاشته دستمال سبزی روی آن می‌اندازند، دلاك دستمال و نبات را خود برداشته و لباس را به داماد می‌پوشاند. در شب عروسی، ریش‌سفیدان خانواده داماد، عقدنامه یا قباله را همراه با یك كله‌قند به خانه عروس می‌برند و تحویل آدم معتبری كه معمولاً پدر دختر می‌باشد می‌دهند و از وی اجازه بردن عروس را می‌گیرند. این كله قند بعداً همراه با سیسمونی اولین نوزاد عروس به خانه وی برده می‌شود. پدر عروس هنگام بردن وی، مقداری وجه نقد به عنوان «مایه كیسه» به او می‌دهد. و سفره‌ای نان و پنیر به كمر دختر بسته و او را دعا می‌كند كه: نانت گرم و آبت سرد، خانه‌دار هزارساله باشی.» عروس را به طرف خانة داماد حركت می‌دهند. قبل از رسیدن به خانة داماد باید به پیشباز عروس بیاید وگرنه عروس را برمی‌گردانند. صبح فردای عروسی از طرف خانواده عروس غذائی را كه به آن «گداخته» می‌گویند و از آرد خرماخرك و نارگیل و روغن‌حیوانی و شكر و زیره پخته شده است برای داماد می‌آورند و همچنین ظهر آن روز چند سیخ كباب نیز آورده می‌شود. فردای عروسی هر یك از خویشان به قدر توانائی هدیه‌ای به عنوان «درحنجلگی» به عروس و داماد می‌دهند. تا سه روز داماد در خانه می‌ماند و پس از آن همسالان و دوستان وی او را به محل كارش می‌برند. بعد از عروسی هر یك از خویشان عروس و داماد را به مهمانی می‌خوانند كه به آن «پاگشا» می‌گویند. پدر عروس نیز داماد و خویشان وی را دعوت می‌كند در این مجلس داماد از خوردن خودداری می‌كند و ساكت می‌نشیند. پدر عروس هدیه‌ای از قبیل گوسفند یا چند كرت زمین یا درخت مشخصی مانند گردو به داماد می‌دهد كه به آن «رنج دندان» می‌گویند. بازیهای مختلفی در مراسم عروسی انجام می‌گیرد. مثلاً بازی چوپان و گله كه زنی در حالیكه لباس چوپانان را پوشیده است و چوبی به رسم آنان بر شانه و پشت سر نهاده، چند بچه را بعنوان گوسفند جلو انداخته و مرتب و آهسته چوب را به آنان زده و این اشعار را می‌خواند. نمی‌چــرونم ای گله را ای بـــز شاخ شیکسه را ای میش تــوله مرده را بره پا شیـــكـــســه را ارواح پدر صاحب گله فــردا می‌رم به حنجله 2) مراسم عزا: در هنگام احتضار شخص محتضر را رو به قبله می‌خوابانند ـ پس از فوت چانة متوفی را با دستمال بسته و پلك‌های او را روی هم می‌گذارند ـ قبل از حمل جنازه به گورستان حلوائی كه «حلوای پیش‌جنازه» معروف است پخته و در هنگام حمل در جلو تابوت تا گورستان می‌برند. پس از غسل و كفن مرده را دفن كرده و حلوای مذكور را روی قبر می‌گذارند و معتقدند هر كس كه از این حلوا بخورد، شب خواب میت را دیده و از وضعیت آن دنیائی او با خبر می‌گردد. پس از دفن از یك شب تا سه شب بر سر او قرآن‌خوانی می‌كنند. صبح روز بعد از دفن، قبل از آفتاب، چند تن از بستگان متوفی بر سر قبر او حاضر شده و به اصطلاح به وی «مژدگانی» می‌دهند كه شب اول قبرش صبح شده است. اصولاً مهر و تسبیح وی را نیز زیر سرش گذاشته و همراه با او به خاك می‌سپارند كه شهادت بر عبادت و تقوای او بدهند. همچنین وقتی كه مرده را برای شستن به غسالخانه می‌برند، در جیب او مقداری پول یا شیرینی گذاشته و بر این باورند كه «مرده پیش مرده‌شورش رودربایستی دارد.» و قبل از حمل جنازه كسانی كه برای تشییع می‌آیند مبالغی را زیر تشك متوفی می‌گذارند. پس از انجام مراسم خاك‌سپاری، مراسم فاتحه، هفته و چهلم و سال كه معمولاً در مساجد یا سر قبر انجام می‌گیرد، برپا می‌شود. 3) بازی های بومی: بازیهای گوناگون در این منطقه رواج داشت كه بعضاً با ورود و هجوم ورزشهای وارداتی كارائی خود را از دست داده است كه در اینجا به بعضی از رایجترین آنها اشاره می‌نمائیم. 1- گاوجفتی 2- پل‌چفتك 3- شاه‌وزیری 4- مچولاس 5- زلبند 6- قایم جورك 7- چرس‌چرسی 8- الك دولك 9- شاه ابولی 10- كفش كفشی 11- نان بیار كباب ببر 12- گاگوجتل بته 13- اردك شوردك 14- یه قل دو قل 15- سنگ‌بری یك 16- كلاغ پر گاو جفتی: این بازی در محوطه میدان یا محل وسیعی كه از اطراف محدود شده باشد ـ محدود به صورت قراردادی ـ انجام می‌شود. هر دو نفر با هم یارگیری می‌كنند. سپس دو نفر كه به حكم قرعه یا به اصطلاح «ور» گاو شده‌اند دست همدیگر را گرفته در محوطه به دنبال سایرین می‌دوند و سعی می‌كنند یكی از افراد را بگیرند. شخص دستگیر شده گاو محسوب می‌شود و می‌بایست با یار خویش بازی را ادامه دهد. بازیكنان قبلی حق دارند تا آمدن یار گاو جدید او را مورد ضرب و شتم قرار دهند. پل چفتك: این بازی هم بصورت جمعی و هم بصورت انفرادی صورت می‌گیرد. بدین ترتیب كه دو قطعه چوب یكی به طول حدود 20 سانتی‌متر بنام «پل» و دیگری به طول پنجاه سانتی‌متر بنام «چفتك» تهیه می‌نمایند. پل را روی دو قطعه سنگ می‌گذارند به گونه‌ای كه بتوان چفتك را زیر آن قرار داد. آنگاه با چفتك، پل را به هوا پرت كرده و با همان چفتك به آن ضربه می‌زنند تا دورترها به زمین بیفتد. آنگاه زننده، چفتك را كنار سنگ‌ها به زمین می‌گذارد تا بازیكن یا بازیكنان دیگر پل را به آن نشانه‌گیری كنند. اگر به چفتك اصابت كرد، زننده اولی به «اصطلاح» سوخته است و باید جایش را با بازیكن دیگر عوض كند. در بازیهای جمعی نیز به این صورت است كه چنانچه پل به چفتك اصابت كرد بار دیگر زننده كه قبلاً سوخته است «زنده» می‌شود و حق دارد كه چنانچه در موارد دیگر همان بازی پل به چفتك خورد به جای یارش به بازی ادامه دهد. مشاهیر شهید محمد منتظری (شهادت هفتم تیر) شهید دکتر آیت محمود حجتی (وزیر سابق جهاد و راه و ترابری) شهید سرلشکر احمد کاظمی فرمانده نیروی زمینی سپاه مصطفی معین وزیر سابق علوم، تحقیقات، و فناوری و نامزد ریاست جمهوری مرحوم آیت الله سیدعلی نجف آبادی مرحوم آیت الله شیخ احمد حججی مرحوم آیت الله شیخ عباس ایزدی کیومرث پوراحمد کارگردان سینما و تلوزیون ابوالقاسم پاینده مترجم قران مجید، تاریخ طبری ، نهج الفصاحه بهرام صادقی نویسنده نامدار معاصر قربانعلی دری نجف‌آبادی وزیر سابق اطلاعات و امام جمعه شهر ری آیت الله غیوری نجف آبادی آیت الله ابراهیم امینی (نایب رییس مجلس خبرگان