جهش تولید | دوشنبه، ۵ آبان ۱۳۹۹

شهردامغان - نمایش محتوای تولیدات ویژه

 

 

شهردامغان

Loading the player...

دامغان یکی از  شهرهای استان سمنان ومرکز شهرستان دامغان می باشد .  جمعیت این شهر براساس سرشماری سال 1385 ، برابر با 59،300  نفر بوده است .بنا به نوشته مورخین، دامغان از شهرهای معتبر قومس و مرکز آن ایالت بوده است. به گفته ابن واضح یعقوبی مولف " البلدان " و ابوالفداء مولف " تقویم البلدان" قومس شهری با وسعت و جلیل ، نام شهر آن دامغان و دامغان آغاز شهرهای خراسان می باشد.

      

دامغان را شهر صددروازه یا هکاتوم پیلوس ( به زبان یونانی ) نیز نام برده اند  که پایتخت دولت اشکانیان نیز بوده است . شهر دامغان در استان سمنان در دامنه جنوبی رشته کوههای البرز در موقعیت 54 درجه و 20 دقیقه طول شرقی و 36 درجه و 9 دقیقه عرض شمالی با مساحتی برابر 429/11 کیلو متر مربع در 120 کیلومتری شرق سمنان و 70 کیلومتری غرب شاهرود قرار گرفته است. نام کهن دامغان ( گومش ) در کتیبه  سارگون دوم  آشوری  پات  نانه  آمده  است یعنی شهری که 99 نگهبان دروازه ها دارد . فاصله آن ازدریای تی تی ( دریای نیلوفر آبی ، منظور دریای مازندران ) هفت روزه  راه به شمار رفته است .

این شهر از شمال به رشته کوه البرز ، از خاور به شاهرود ، از جنوب به کویر مرکزی و از باختر به سمنان محدود است. اهمیت وجودی دامغان از دیر هنگام ، قرار داشتن آن بر سر راه شرقی –غربی است که شریان عمده بازرگانی نه تنها ایران ، بلکه جهان متمدن پس از اسلام بوده است. زمانی دور شهر دامغان ، کاملا دیوار کشی بوده وگفته می شود به قدری دیوارها ی ستبری داشته که دو درشکه ازکنار هم بر روی دبوار رد می شدند . بازمانده های  این دیوار هم اکنون هم دیده می شود وبه نام  "دیواربارو" مشهور است .وجه  دیگر اهمیت دامغان در شبکه آبیاری آن است. در دوره ساسانی سد بزرگی با معماری پیچیده ای در دامغان ساخته شد که آب آن از مغاره ای واقع در کوه بیرون می آمد و پس از جریان به وسیله سد به 120 بخش برای آبیاری و آبرسانی 120 ده تقسیم می شود که به گزارش ابودلف " آب هیچیک از این جویها به نفع صاحب آن زیاد نمی شد".

 

دامغان دو گونه آب وهوا دارد . ازجنوب به دشت کویر و از شمال به دامنه های جنوبی رشته کوه البرز متصل است . به همین دلیل بیشتر گونه های میوه دراین شهر می رویند.مهمترین فرآورده کشاورزی آن "پسته" است که مرغوب ترین  پسته ایران است ومحصولاتی چون" انگور و خربزه" ازمحصولات با کیفیت کشاورزی ان می باشد .

   

در مورد کلمه دامغان گروهی گفته اند نام این شهر از" مغان" یعنی آتش پرستان گرفته شده و این گروه باعث آبادانی آن شده اند در لغت نامه دهخدا اشاره شده است که دامغان، اصل آن ده مغان بوده و در اثر کثرت استعمال "ه" از میان رفته و دمغان گفتند و به جای آن "الف" آوردند و دامغان گفته شد.

برخی دیگر نیز بر این باورند که واژه دامغان از دوپاره تشکیل شده است "دام" و "غان" که ممکن است "غان" شکل دیگر گان یا کان باشد مانند طالقان، زرقان یا زاوغان . در این صورت دامغان به معنای محل دام است که دام نیز به نوشته متون ساسانی و فارسی میانه به معنای تله و حیوان اهلی است . برخی دیگر معتقدند از آنجا که " دم" به معنای باد شدید است و در بسیاری از سفرنامه ها از باد شدید دامغان یاد شده است دامغان به معنای " مکان باد " است.

آثارتاریخی ودیدنی :

در شهر دامغان آثاردیدنی تاریخی واسلامی بسیاری وجود دارد که مورد توجه گردشگران است . مهمترین تفریگاه این شهر "چشمه علی" است. تپه حصار نیز یکی از آثار به جای مانده از روزگاران کهن وبا قدمت 7000 ساله می باشد. کاوش های باستانی اخیر نشان می دهد که هفت هزارسال پیش دراین منطقه فولاد تولید می شده است. نخستین بار درسال 1312 پروفسور " اسمیت " در تپه حصاردر حفاری های باستان شناسی خود به آثار ارزشمندی از تمدن این منطقه دست یافت .

  

 

 

مسجد تاریخانه یا چهل ستون (از آثار مهم دوره سلجوقی) قدیمی ترین مسجد ایران  ،  گنبد پیر علمدار (سال 417 ق)، گنبد چهل دختر (سال 446 ق)، مسجد جامع با مناره ای به ارتفاع 75/26 متر (حدود سال 500 ق)، مدرسه حاج فتحعلی بیگ معروف به پامنار، امامزاده جعفر و امامزاده محمد، گنبد عبدالمعالی و عبدالعالی، مدرسه موسویه و مطلب خان ازبناهای تاریخی ، اسلامی این شهراست .ازجاهای دیدنی وتوریستی قابل توجه آن  " کویر حاج علی قلی " می باشد.

از شعراء و ادباء قدیمی و معروف شهر دامغان می توان از شاعر توانا ، منوچهری دامغانی نام برد: ابوالنجم احمد بن قوص بن احمد منوچهری دامغانی مشهور به منوچهری شاعر ایرانی اهل دامغان بود . بیشتر شعرهای این شاعر درباره طبیعت است. علاوه بر آشنایی به زبان عربی از دانش هایی چون نحو ، پزشکی ، ستاره شناسی و موسیقی آگاهی داشت و در شعر خود از واژه های خاص این دانش ها بهره می برد."منوچهری"  قالب  مسمط را برای  اولین  بار در شعر پارسی پدید آورده است .بکارگیری مفردات و اصطلاحات عربی نشان از توانایی او در ادبیات عرب را منعکس می کند.

نمونه اشعار:

خیزید و خز آرید که هنگام خزان است            باد خنک از جانب خوارزم وزان ست

آن برگ رزان بین که بر آن شاخ رزان است       گویی به مثل پیرهن رنگ رزان ست

دهقان به تعجب سر انگشت گزان است        کاندر چمن و باغ نه گل ماند و نه گلنار

مراکز آموزشی متعددی در دامغان در حال فعالیت هستند:

دانشگاه دامغان، دانشگاه پیام نور مرکز دامغان، مرکز آموزش عالی جهاد کشاورزی رسول اکرم "ص"، دانشکده بهداشت (وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی)،  موسسه آموزش عالی غیر دولتی توران و دانشگاه آزاد اسلامی واحد دامغان

دامغان از شهرهای قدیمی ایران است که در گذشته به صددروازه معروف بوده است. این شهر در 330 کیلومتری تهران در مسیر تهران-مشهد و در استان سمنان کنونی واقع گردیده است. این شهر از شمال به کوه­های البرز و از جنوب به دشت کویر مرکزی ایران منتهی می­ شود.

تاریخچه شهر :

بی تردید دامغان از جمله شهرهای بسیار قدیمی و مهم ایران است و شاید قدمت آن از شهرهای آباد ادوار بسیار بعید بیشتر باشد. تاریخچه دامغان نشان می­دهد که این شهر در حدود 400 سال قبل شهری با اهمیت بوده و در زمان اشکانیان و ساسانیان پایتخت بوده است. اشک سوم و تیرداد اشکانی در سال 249 پیش از میلاد دامغان را به خاطر اهمیتش در آن زمان به عنوان پایتخت خود انتخاب کردند. این شهر تا قرن اول پس از میلاد اهمیت خود را حفظ کرد و مرکز ایالت بزرگ قومس بوده است. نظریه های بوجود آمدن این شهر نشان میدهد که چنانکه نوشته اند، نزدیک به چهارصد سال پیش از میلاد جمعی از مغان در مسیر رود سکنی گزیدند و به همین علت , نخست این منطقه ده مغان نامیده می­شده و به مرور زمان و در آخر الامر به دامغان تبدیل گردید .دامغان که در آن زمان صددروازه نامیده می­شده مدتی پایتخت زمستانی اشکانیان بود و تا کشته شدن یزدگرد, آخرین پادشاه ساسانی موقعیت خود را حفظ کرد. اردشیر ساسانی پس از آنکه در سال 397 قبل از هجرت پیغمبر اسلام اردوان اشکانی را کشت و سلسله ی اشکانیان منقرض شد مدتی پایتخت زمستانی خود را دامغان و تیسفون قرار داد که تیسفون تا کشته شدن یزدگرد آخرین پادشاه ساسانی پایتخت ساسانیان بوده و خرابی تیسفون در تاریخ معلوم است ولی نسبت به دامغان (صددروازه) نظریه آنان را که نوشته­اند در محلی نزدیک شهر کنونی بوده به علاوه در تاریخی ذکر نشده کمترین آثاری از چنان شهر بزرگی نیست و اگر می­بود بایستی واقعه خرابی آن و احداث شهر با این باره مهم ضبط می­گردید و تاریخ ایران در زمان ساسانیان روشن است. این شهر در دوره­های حکومت امویان ,عباسیان , طاهریان , سامانیان , سربداران و دیلمیان از موقعیتی ممتاز برخودار بود.

وضعیت جغرافیایی دامغان :

در 135 كيلومتر فاصله ميان سمنان و دامغان رويهم و يادوك 695 پل بزرگ و كوچك ساخته شده و نيز بين شاهرود و دامغان كه 65 كيلوميتر مسافتست 158 پل و 14 ويادوك بنا گريده و از اينرو ميتوان كمي بوضعيت طبيعي و پست و بلنديهاي اينحدود آشنا گرديد.بين دامغان و گرگان كه در شمال است بجهه وجود يك سلسله كوههاي مرتفع راه شوسه وجود ندارد و تها عبور و مرور از معابر تنگ و خطرناك كوهستان ها انجام ميگيرد. آب اين شهر خوب و سازگار و هوايش تقريباً معتدل است اما چون در انتهاي دالاني از شعبات كوه البرز قرار گرفته پيوسته در معرض وزش بادهائيست كه تقريباً هميشه در اين معبر جريان دارد بدين جهت اغلب براي دامغان غبار آلود و پر از گرد و خاك ميباش.

سوغاتی های این شهر :

مهمترین محصول معروف شهر دامغان در کنار سایر محصولاتی که به عنوان سوغات از این شهر می توانید تهیه نمایید پسته دامغان است پسته این شهر یکی از مرغوب ترین پسته های ایران است.