جهش تولید | دوشنبه، ۵ آبان ۱۳۹۹

سیاه چادر کرمان - نمایش محتوای تولیدات ویژه

 

 

سیاه چادر کرمان

Loading the player...

دانلود

کرمان یکی از پنج شهر تاریخی ایران است و از نظر وسعت هم هشتمین شهر کشور به شمار می‌رود، این روزها کرمان را یک کلان‌شهر می‌خوانند و این کلان‌شهر از نظر سیاسی، فرهنگی، علمی و صنعتی در جنوب‌شرق ایران می‌درخشد.

این در حالی‌ست که چهره شهر کرمان طی سال‌های اخیر با احداث فرودگاه بین‌المللی، ایستگاه راه‌آهن، بزرگترین پایانه مسافربری جنوب‌شرق، تقاطع‌های غیرهم‌سطح، پارکینگ‌های طبقاتی، مجتمع‌های بزرگ تجاری و مسکونی و بزرگراه‌ها نسبت به سال‌های گذشته متفاوت شده است، هر چند هنوز با شهری ایده‌آل و پیشرفته فاصله دارد.

علاوه بر این شهر کرمان 500 هکتار بافت تاریخی دارد و آثار تاریخی بسیار زیبا و چشمگیری از جمله بازارها، کاروانسراها، مساجد، حمام‌ها، آب‌انبارها، مدارس و خانه‌های قدیمی در این بافت کهن وجود دارد

سیاه‌چادر

سیاه چادر در اصطلاح محلی به آن دوار (davar) گفته می شود از موی بز سیاه و توسط زنان عشایر بافته می‌شود. عشایر در ییلاق و قشلاق مکانهای معینی برای اقامت دارند که معمولاً در زیر این سیاه چادرها زندگی و استراحت می‌کنند. سیاه چادرها همواره از موی بز بافته می‌شوند و این به چند دلیل مهم است:

اول آنکه موی بز خاصیت بسیار مطلوبی برای حفظ آب در مواقع بارندگی دارد و معمولاً آب باران از جداره آن عبور نمی‌کند. دوم آنکه موی بز در دسترس و ارزان تهیه می‌شود. هر خانواده معمولاً ۲۰ الی ۵۰ رأس بز دارد که از موی بزها برای تهیه سیاه چادر استفاده می‌کنند. سومین خاصیت موی بز سبک بودن آن است و نسبت به چادره‌های برزنتی جمع آوری و حمل آن راحت تر است. در تابستان در روزهای آفتابی، استراحت کردن در زیر این سیاه چادرها لذت بخش است.

چگونگی بافت سیاه چادر

هر سیاه چادر از چند «لت» تشکیل می‌شود. و هر «لت» نواری بافته شده از موی بز سیاه است. در حقیقت «لت» تکه‌ای از سیاه چادر است. زنان «لت»ها را که به شکل یک نوار بافته شده‌اند را به وسیله دستگاهی سنتی در محل زندگی خود می‌بافند. عرض بین ۴۰ تا ۶۰ سانتی متر است و طول آن گاه ۶، ۱۰ و یا ۱۵ متر است. زنان پس از بافتن «لت»ها آنها را از دو طرف به هم می‌دوزند تا کم کم به شکل سیاه چادر در آید.

 

وظیفه مردان و زنان در تهیه سیاه چادر

  1. وظیفه مردان در بریدن موی بز و همچنین تهیه ابزار و فراهم نمودن کارگاه و همچنین دوختن «لت»ها به هم می‌باشد.
  2. وظیفه زنان شستن، پاک کردن، حلاجی کردن موها، و تاباندن نخ‌ها بطوری که به حالت الیاف در آیند می‌باشد. تمامی مراحل بافتن سیاه چادر بر عهده زنان است و مردان هیچ گونه دخالتی در آن ندارند. دختران کوچک نیز مادران خود را در کار بافتن یاری می‌دهند و این فرصتی برای یادگیری و آموختن فنون دوختن سیاه چادر توسط مادران است. زنان برای بافتن یک سیاه چادر گاه بصورت دسته جمعی کار می‌کنند تا کار بافتن سریع تر به پایان برسد.

ویژگی سیاه چادر

از جمله ویژگیهای سیاه چادر می توان به خواص فیزیولوژیکی موی بز اشاره کرد که برخلاف بقیه مواد در گرما منقبض ودر سرما منبسط می شود  واین به کاربرد ممتاز آن در سیاه چادر کمک کرده تا در تابستان منافذ سیاه چادر باز شده وهوای سیاه چادر خنک شود ودر زمستان منافذ آن بسته شده تا از ورود سرما و باران جلوگیری شود.

در بین ایلات و عشایر ایران سیاه چادرها با اندازه‌ها و شکل‌های متفاوت بافته می‌شوند. سیاه چادرها در کشورهای مختلف بافته می‌شده‌است.