جهش تولید | دوشنبه، ۵ آبان ۱۳۹۹

سازه های آبی شوشتر - نمایش محتوای تولیدات ویژه

 

 

سازه های آبی شوشتر

Loading the player...

سازه‌های آبی تاریخی شوشتر مجموعه‌ای به هم پیوسته از پلها، بندها، آسیاب‌ها، آبشارها، کانال‌ها و تونل‌های عظیم هدایت آب هستند که در ارتباط با یکدیگر کار می‌کنند و در دوران هخامنشیان تا ساسانیان، جهت بهره‌گیری بیشتر از آب ساخته شده‌اند. در سفرنامه مادام ژان دیولافوآ باستان‌شناس فرانسوی از این محوطه به عنوان بزرگ‌ترین مجموعه صنعتی پیش از انقلاب صنعتی یاد شده است. مجموعه آسیابها و آبشارهای شوشتر از بی‌مانندترین نمونه‌هایی است که جهت استفاده بهینه از آب در ادوار کهن مورد بهره‌برداری قرار گرفته است. این محوطه مجموعه‌ای از سد،تونل‌ها، کانال‌های فرعی وآسیاب‌های آبیاست که بصورت یک مجموعه صنعتی-اقتصادی بوده و جزئی از مجموعه بزرگ سازه‌های آبی شوشتر می‌باشد که در کتب تاریخی مکرراً به آن اشاره گردیده است. اساس کار مجموعه به این صورت است کهسد گرگر مسیر رودخانه را مسدود کرده و سطح آب را برای آبگیری سه تونل حفر شده در تخته سنگ بالا می‌آورد. تونل‌های سه‌گانه آب را به مجموعه هدایت می‌کنند و به کانال‌های متعددی تقسیم می‌شوند که پس از گرداندن چرخ آسیاب‌ها، آب بصورت آبشارهایی به محوطه‌ای حوضچه مانند سرازیر می‌شود. یکی از ویژگی‌های بسیار بارز مجموعه آسیابها و آبشارها مجاورت آن با بافت تاریخی شهر شوشتر است. این محوطه علاوه بر استفاده‌های صنعتی، در ایام کم آبی نیز، آب مورد نیاز ساکنین را تأمین می‌نمود. یک ویژگی بسیار زیبا و منحصر بفرد بصری نیز که در این مجموعه وجود دارد و جلوه‌ای خاص به آن می‌بخشد این است که آب حاصل از پساب آسیاب‌ها بصورت آبشارهای مصنوعی زیبا به محوطه‌ای حوضچه مانند می‌ریزد که منظره‌ای چشم نواز و دل‌انگیز را در مقابل دیدگان هر بیننده بوجود می‌آورد. همچنین در محوطه پشت بند که محل آبگیری سه تونل معروف سه کوره، دهانه شهر و بلیتی است نیز چشم انداز زیبایی به چشم می‌خورد. مجموعه آسیابها و آبشارهای شوشتر با توجه به زمان ساخت از شاهکارهای فنی و مهندسی در جهان است. این شاهکار مهندسی هم در ایران و هم در جهان بی نظیر است. بدون شک با توجه به اهمیت شهر شوشتر در برهه‌هایی از تاریخ و توجه ویژه به احداث تأسیسات آبی در این منطقه که از فنون مهندسی پیچیده‌ای سود می‌جوید، ما را در نتیجه نهایی مصمم می‌نماید که احداث آسیاب‌ها را متعلق به دوران کهن و حتی هم عصر با ساسانیان بدانیم. علاوه بر موارد ذکر شده، برخی پیچیدگی‌هایی که در طراحی تونل‌های آبرسانی وجود دارد، لزوماً جهت بهره‌برداری غیر از مصارفی همچون آبیاری اراضی بوده. تونل‌های سه‌گانه در پشت پل بند گرگر، وظیفه انتقال حجم معینی از آب را برای به حرکت در آوردن پره‌های آسیاب برعهده داشته‌اند. مجموعه آسیابها و آبشارهای شوشتر در مسیر رودخانه گرگر که خود از شاهکارهای فنی و مهندسی اعصار کهن است بنا گردیده. رود گرگرکاملاً بصورت دست کند می‌باشد و احداث آن را بهاردشیر بابکان، شاهنشاه ساسانی نسبت داده‌اند. لیکن در مطالعات باستان شناسی این تاریخ به عقب‌تر برده شده است. موقعیت ممتاز و شرایط مناسب زندگی در شوشتر به دلیل مجاورت با رودخانه کارون امکانات مناسبی را برای اقدام مستقر در این منطقه فراهم کرده است. قدیمی ترین آثار شناخته شده در شوشتر مربوط به دوران پارینه سنگی و پیش از تاریخ بوده است. این شهر در دوره ایلامی به دلیل نزدیکی به معبد چغازنبیل از اعتبار ویژه‌ای برخوردار بوده و دردوره هخامنشیمزداریون و سازه‌های آبی آن پایه ریزی شدند. شوشتر در دوره اشکانیان پایتخت حاکمان محلی خوزستان بوده و در زمان ساسانیان یکی از مراکز مهم خوزستان به شمار رفته است. تجدید بنای شوشتر را به اردشیر بابلیان نسبت می‌دهند و و در این دوره است که شوشتر به صورت جزیره‌ای میان آبها قرار گرفته و معماری گسترده آبی به صورت کانالها ، پل بندها و آسیابها در گوشه کنار آن شکل گرفتند. پس از وی به روایت تاریخ در زمان شاپور ساسانی، آبادانی شوشتر به اتمام رسید و این شهر درخشان ترین دوره تاریخی حیات خود را گذرانده و با تجهیز تاسیسات آبیاری، کشاورزی در این شهر رونق فراوان گرفت. شوشتر را می‌توان موزه بناها و سازهاهای آبی دانست که این بناها از نظر عملکرد به یکدیگر وابسته‌اند و از این جهت شهری کم‌نظیر را در سراسر جهان است. در تابستان ۸۷ مجموعه سازهای‌های آبی شوشتر مشتمل بر بند میزان، آسیابهای آبی، قلعه سلاسل، بند گرگر، بند خاک، پل بند شادوران، بند برج عیار، پل لشکر، بند ماهی باران، بند شرابدار و میل مناره کلاه فرنگی در فهرست آثار جهانی یونسکو به عنوان دهمین اثر از ایران به ثبت رسید. آثار باستانی زیر به عنوان دهمین اثر ایران با عنوان نظام آبی تاریخی شوشتر بصورت یکجا در فهرست میراث جهانی یونسکو با شماره ۱۳۱۵ به ثبت رسیده‌اند بند میزان برج کلاه فرنگی رودخانه دست کند گرگر پل بند گرگر مجموعه آبشارها و آسیابهای آبی بند برج عیار و نیایشگاه صابئین بند ماهی بازان شوشتر قلعه سلاسل کانال داریون پل بند شادروان بند خاک پل بند لشکر

Shushtar Historical Hydraulic System, (Persian: سازه‌هاي آبي شوشتر‎) is an island city from the Sassanid era with a complex irrigation system, situated in Iran's Khuzestan Province.[1][2] It has been registered on UNESCO's list of World Heritage Sites in 2009, as Iran's 10th cultural heritage site to be registered on the United Nation's list.

The Shushtar water mills ones are the best ones which operation in order to use water in ancient periods. These include a collection of dams, tunnels, ancillary canals watermills . which utilized as Industry–Economic collection. GarGar weir was built on the watermills and waterfalls, that abstract don storm the GarGar branches and have function similar of up to date dams to lead the water in the tunnel of watermills. Bolayti canal is situated in eastern side of the water mills and water falls and the function of this canal is to supply the water from behind the GarGar bridge to the east side of water mills and the channel the water of river in order to prevent the damage to the water mills. Dahaneye shahr tunnel (city orifice) is one of the three main tunnels which channeled the water from behind the GarGar weir into the water mill and then run several water mills. Seh koreh canal channels the water from behind the GarGar bridge into the western side. In water mills and water falls, there are noticeable mills we can see a perfect model of haltering to run mills.
The Band-e Kaisar ("Caesar's dam"), an approximately 500-metre (1,600 ft) long Roman weir across the Karun, was the key structure of the complex which, along with the Band-i-Mizan, retained and diverted river water into the irrigation canals in the area.[4] Built by a Roman workforce in the 3rd century AD on Sassanid order,[5] it was the most eastern Roman bridge and Roman dam[6] and the first structure in Iran to combine a bridge with a dam.

Parts of the irrigation system are said to originally date to the time of Darius the Great, an Achaemenian king of Iran. It partly consists of a pair of primary diversion
canals in the Karun river, one of which is still in use today. It delivers water to the Shushtar city via a route of supplying tunnels.[1] The area includes Selastel Castel, which is the axis for operation of the hydraulic system. It also consists of a tower for water level measurement, along with bridges, dams, mills, and basins.
Then it enters the plain south from the city, where its impact includes enabling the possibility of farming over the area called Mianâb and planting orchards. In fact the whole area between the two diversion canals (Shutayt and Gargar) on Karun river is called Mianâb, an island having the Shushtar city at its northern end.[8]

The site has been referred to as "a masterpiece of creative genius" by UNESCO