جهش تولید | شنبه، ۳ آبان ۱۳۹۹

جزیره آبادان - نمایش محتوای تولیدات ویژه

 

 

جزیره آبادان

Loading the player...

جزیره آبادان در عرض جغرافیائی  31 درجه و21 دقیقه شمالی و طول جغرافیائی 48 درجه و17 دقیقه شرقی قرار دارد. جزیره آبادان که شهروشهرستان آبادان درآن واقع است،دارای 64 کیلومترطول وعرض بین 20تا 30 کیلومتراست ودردلتای اروندرود قراردارد. بادان از جزیره ای بصورت دلتا تشکیل گردیده که رآس آن بطرف خلیج فارس وقائم آن بطرف خرمشهر قراردارد. سابقا ً بمناسبت مقبره منسوب بخضر که در حوالی بهمنشیر است جزیره الخضر نامیده میشده است. ر روزگاران اواخر دورهء صفویه و خصوصا" در زمان پادشاهان اولیه سلسله قاجار در متون رسمی و بین المللی ما نام این جزیره را «جزیره الخضر»می یابیم که شاید اشاره ای باشد به وجود قدمگاه و مقام مبارک حضرت خضر نبی(ع) در این جزیره و شاید هم برگرفته از صفت سر سبزی برای این منطقه بوده است. در سال ۱۳۱۴ طی مصوبه شورای وزرای وقت نام عبادان به آبادان تغییر یافت.


آبادان را از دیر باز و در اعصار و دورانهای مختلف با اسامی و نامهای گوناگون شناخته اند. در آبادان امروز اگر از ۱۰ نفر در مورد نام قدیم آبادان پرسیده شود،شاید بیشتر آنان نام قدیم و همیشگی آبادان را عبادان تصور نمایند،حال آنکه این باوریست نادرست و غیر مستند ولی متاسفانه کاملا" شایع و جا افتاده.برای آنکه بتوانیم ریشه های تاریخی اسامی آبادان را بررسی کنیم ، شاید لازم باشد تا نگاهی داشته باشیم گذرا به تاریخ این جزیره و اقوامی که بر آن سکنی داشته اند.در دائره المعارف کولوئیب آمده است که: این بندر در۴۰۰۰ سال پیش از میلاد مسیح(ع)،محل سکونت تیره هایی ایرانی موسوم به آبادان یا آبادیان بوده است.به هر حال نام ایرانی آبادان مسلما" از کلمهء آباد یا از نام قبیله ای که در آن زندگی میکردند گرفته شده است.این نظریه به خودی خود تفکر غالبی که می اندیشد که آبادان تاریخی حداکثر ۱۵۰۰ ساله در پشت سر دارد را در هم می شکند و اثبات میکند که آبادان تاریخی در حدود ۷۰۰۰ سال و حتی بیشتر را در پشت سر گذارده است.

با تحقیقاتی که درمورد آبادان بعمل آمد،زمین شناسان عقیده دارند که درروزگاران قدیم جزیره آبادان وجود نداشته بلکه دلتائی بوده که هر سال برطول آن افزوده شده تابصورت جزیره درآمده است واین جزیره روزگاری مسکن عده ای ماهیگیر بوده که ازراه ماهیگیری و بهره برداری ازنخلستانهای کوچک ودرکپرها یاخانه های گلی زندگی میکردند تااینکه ازاوایل قرن بیستم آبادان بواسطه صنعت نفت روبرونق نهاد.یعنی درسال 1909 شرکت نفت عملیات استخراج نفت خوزستان رادردست گرفت،طی سالها پالایشگاهها وتصفیه خانه های عظیمی درین شهرایجادگشته است ... وازبزرگترین شهرهای نفتی جهان بشمارمیرود وازاسکله های بزرگ که درکرانه این تصفیه خانه های عظیم ساخته شده،نفتکش های بزرگ،نفت بنقاط مختلف جهان حمل میکنند.

شهرستان آبادان یکی از معروفترین شهرستان های ایران در جنوب غربی ایران است. این شهرستان با شهرستانهای خرمشهر، شادگان و ماهشهر هم مرز است. مرکز شهرستان آبادان شهر آبادان است. جنوب این شهرستان را خلیج فارس در بر می‌گیرد. جمعیت این شهرستان طبق آمار سرشماری سال ۱۳۸۵ برابر با ۲۸۳۶۰۱ نفر و سال ۱۳۹۰ بالغ بر ٢٧١۴٨۴ بوده است.

آبادان با مساحت ۲۰۶۳ هکتار در جنوب باختری استان خوزستان جای گرفته‌است. این شهر با وجود پالایشگاه نفت، کارخانه پتروشیمی، و دسترسی به آب‌های آزاد نقش مهمی در اقتصاد کشور بازی می‌کند. آبادان پر آب‌ترین شهر استان خوزستان است که دو رود اروند و بهمنشیر در آن جاری است.

رشد این شهر به دلیل وجود پالایشگاه بزرگ نفت، بر پایه اصول شهر سازی بوده‌است، چیزی که مرکز استان در دهه‌های اخیر از آن بی بهره بوده‌است. این شهر با بهره گیری از فرودگاه بین‌المللی، ایستگاه فرستنده رادیو، و تلویزیون با برنامه‌های برون مرزی، و دانشکده نفت، سال‌ها پیش از جنگ تحمیلی، از مهمترین، زیباترین، و خاطره انگیزترین شهرهای ایران به شمار می‌رفت.

نخستین فرستنده تلویزیونی آبادان در اسپند ۱۳۳۸ خورشیدی و تلویزیون ملی ایران در این شهر در سال ۱۳۴۹ برپا شد. دانشکده نفت آبادان در سال ۱۳۱۸ خورشیدی، سینما شیرین در سال ۱۳۱۰ سینما تاج (سینما نفت) در سال ۱۳۲۴ و ساختمان یادمانی موزه آبادان در سال ۱۳۴۱ خورشیدی ساخته شدند.

آبادان، در پی جنگ مورد یورش سنگین عراق قرار گرفت و پس از ویرانی‌های فراوان پس از عملیات بزرگ ثامن الائمه این شهر از محاصره آزاد شد. امروزه این شهر رو به ترقی و رشد نهاده و آینده‌ای درخشان را پیش رو دارد.
سال هاست که پالایشگاه نفت آبادان چون نگین و مدالی بر سینه ی شهر آبادان خود نمایی می کند و هر جا که نامی از آبادان باشد نام پالایشگاه هم بدنبال اوست. شاید نام آبادان بدون نام نفت و تحولات چندان پسندیده نباشد. چرا که پیدایش آبادان و نام آور شدن دوباره آن مرهون نفت و ساختن پالایشگاه نفتی است. منابع متعدد زمانی که از آبادان یاد می کنند فراز و نشیب های نفتی را نیز در کنار آن مطرح می کنند.فرهنگ القاموس السیاسی در باب آبادان می نویسد عبدان بندری است که مرکز صنعت نفت در ایران است و خط لوله نفتی که از مسجد سلیمان آغاز می شود به آبادان ختم می کردد. این خط لوله بین 1909 تا 1912م کشیده شد. زمانی که اولین چاه نفت در منطقه مسجد سلیمان راه اندازی شد برای صدور و نیز تصفیه آن،منطقه آبادان در نظر گرفته شد. این موضوع که چرا آبادان برای این امر انتخاب شد باید موقعیت جغرافیایی آن را بررسی کرد. آبادان از یکطرف در کنار اروندرود و خلیج فارس قرار داشت که این ویژگی می توانست به صدور نفت با هزینه کمتر کمک کند و از سوی دیگر آب رودخانه برای مصرف پالایشگاه مناسب بود. تاریخ جغرافیایی خوزستان ذکر می کند که«چون پرمایگی معادن نفت خوزستان بر متصدیان امور شرکت نفت ثابت شد و به نتایج مهم آن امیدوار شدند درصدد افتادند بندرگاهی نزدیک به دریا بسازندکه نفت خام از آنجا بارگیری شود و نیز پالایشگاهی بر پا کنند که نفت در آن تصفیه شود و هیچ جا را برای اینکار مناسب تر از نقطه آبادان ندیدند که هم به دریا پیوسته و هم زمین های آن تا اندازه ای قابل ساختمان است» در سال 1908م پس از کشف نفت از مسجد سلیمان یک خط لوله به ظرفیت 400هزار تن از میدان نفتون به آبادان کشیده شد. ساختمان این خط در حدود سه سال طول کشید.در همین مدت ساختمان پالایشگاه نیز شروع شد. در پایان سال 1911م بهره برداری از خط لوله و پالایشگاه شروع شد. پالایشگاه آبادان در منطقه ای که از هر لحاظ مناسب بود تأسیس گردید. این منطقه از لحاظ لنگرگاه برای کشتی های نفتکش اقیانوس پیما از یکطرف و تأمین آب مصرفی از طرف دیگر انتخاب گردید. عمر این پالایشگاه نزدیک به یکصدسال است و از نظر پیشینه تاریخی در دو جنگ اول و دوم جهانی نقش مهمی داشته است. تا قبل از جنگ دوم جهانی بیشتر فراورده های نفتی آبادان به اروپا صادر می شد و یا به مصرف نیروی دریایی انگلیس می رسید.بعد از جنگ دوم جهانی نفت آبادان بازارهای وسیع تری در سطح جهان یافت . در زمان ملی شدن نفت (بین سالهای1951-1954م)آبادان یکی از مراکز مهم سیاسی و اقتصادی محسوب می شد. پس ازکودتای 28مرداد1332 که شرکتهای چند ملیتی نفت در ایران سرمایه گذاری کردند پالایشگاه آبادان درردیف یکی از بزرگ ترین پالایشگاههای جهان به حساب می آمد. در سال 1357 اعتصاب پرسنل پالایشگاه آبادان از لحاظ سیاسی و اقتصادی چنان اهمیت داشت که به عنوان یکی ازعوامل سرنگونی رژیم پهلوی درتاریخ انقلاب اسلامی مطرح شد.پس از پیروزی انقلاب اسلامی،این پالایشگاه همچنان اهمیت خود را حفظ نمود.