رونق تولید ملی | دوشنبه، ۲۹ مهر ۱۳۹۸

تالش - نمایش محتوای تولیدات ویژه

 

 

تالش

Loading the player...

تالش سرزمین وسیعی رابا مساحتی حدود 3672 کیلومتر مربع در شمال استان گیلان به خود اختصاص داده است. این حوزه، از شمال غربی به جنوب شرقی و در امتداد دریای خزر

کشیده شده است. در زمان فتحعلی شاه قاجار پس از دو دوره جنگ های طولانی بین ایران و روسیه تزاری، بخش وسیعی از تالش بزرگ به خاک روسیه الحاق شد و بر اساس معاهده

"ترکمن چای" رودخانه ارس مرز طبیعی دو کشور قرار گرفت. این امر سبب شد تالش بزرگ با فرهنگ ویژه خود از نظر سیاسی به دو بخش کاملا مجزا تقسیم شود. یک قسمت آن

درایران باقی ماند که امروزه با نام شهرستان آستارا آن را می شناسیم. گرچه این قوم از نظر فرهنگی و نژادی "تالشی" به شمار می روند، اما با توجه به شرایط اقلیمی تالش ایران،

ارتباط آن ها با مرکز ترک نشین ناحیه غربی، نقل و انتقالات اقوام ترک در دوره های مختلف و ... تا حدودی هویت تالشی خود را از دست داده است و بسیاری از خصوصیات، آداب

و سنن اقوام ترک را پذیرفته اند. امروزه تالش ایران، محدود به منطقه جلگه ای کوهستانی ما بین آستارا، انزلی، صومعه سرا و خلخال می شود.

تاریخچه باستانشناسی منطقه
با توجه به شرایط اقلیمی منطقه، تالش به سه منطقه جلگه ای، جنگلی و کوهستانی تقسیم می شود. این سرزمین قبل ار مناطق دیگر استان گیلان، پذیرای هیات باستان شناسی بود.

نخستین بار در فاصله سال های 1901- 1899 میلادی ژاک دمرگان، باستان شناس فرانسوی برای انجام مطالعات علمی، به مناطق جنوبی دریای خزر سفر کرد و در محوطه های

باستانی مریان، آق اولر، حسن زمینی، قیلاخانه، مرداغی، جالیک و ... همچنین در تالش جمهوری آذربایجان یعنی منطقه لنکران به کاوش های باستان شناسی پرداخت. نتایج پژوهش

های او که هنوز اعتبار علمی خود را حفظ کرده است، در کتاب«خاطرات هیات فرانسوی در ایران» چاپ و منتشر شده است.


در سال 1351 ه.ش شهید زاده پس از حاکمی، سرپرستی هیات علمی کاوش های باستان شناسی «کلورز» را عهده دار شد ولی توجه او به دلایل نامعلومی به سوی تالش جلب شد

و او در جنوب «اسالم» دو محوطه باستانی «دو خالکوه» و «تلارک» را مورد کاوش باستان شناسی قرار داد و آثاري از دوره هخامنشي به دست آورد.
سال 1370 ه.ش. در باستان شناسي منطقه تالش، نقطه عطفي به شمار مي رود. زيرا هنگام آماده سازي جاده در دست احداث پونل به خلخال و ميانه، در غرب روستاي ييلاقي «

وسكه» تيغه يكي از ماشين هاي راهسازي به چند گور باستاني برخورد کرد. پس از برسي اوليه، انجام كاوش در آن محوطه باستاني مريان يكي از وسيع ترين گورستان هاي پيش از

تاريخ و تاريخي ايران در سال هاي 1378 ه.ش تعيين حريم و تحت شماره 2748 در فهرست آثار ملي به ثبت رسيد.
بالاخره سازمان ميراث فرهنگي كشور، از سال 1379 ضرورت انجام برنامه هاي پژوهشي و تحقيقاتي به منظور تدوين ساختارهاي فرهنگي این منطقه، احساس کرد. از همان سال

كارهاي تحقيقاتي در زمينه باستان شناسي، مردم شناسي، انسان شناسي، هنرهاي سنتي در حوزه كرگانرود جنوبي متمركز شد. كاوش هاي باستان شناسي اين منطقه در چند سال اخير

زير نظر آقاي محمدرضا خلعتبري، باستان شناس، به منظور آشنايي با ساختارهاي فرهنگي قوم تالش و تاريخي انجام شده است. صرف نظر از نتايج ارزشمند اين مطالعات، تعداد قابل

توجهي شي كشف شد كه عمدتا متعلق به دوره پيش از تاريخ و تاريخي است. اشیاء کشف شده حاکی از حضور اقوامي نيرومند و سلحشور در منطقه دارد كه تاكنون هيچ گونه اطلاعی

از وضعيت تمدن آنها در دست نبوده است. محوطه باستاني «تول» در جنوب «مريان قير» تحت پوشش كاوش علمي هيات باستان شناسي قرار گرفت كه نتايج ارزشمندي در پي

داشت.