رونق تولید ملی | سه‌شنبه، ۲۳ مهر ۱۳۹۸

ایوان درویش - نمایش محتوای تولیدات ویژه

 

 

ایوان درویش

Loading the player...

ساختمان ايوان (درويش )شمالي ، احتمالاً آخرين اجراي اين مرحله از تغييرات اساسي زمان سلجوقيان بوده است. از نماي اصلي آن كه تا 1934م. /1313 ش. هنوز بر جا بود ، اثري باقي نيست و امروز تا عمق 5/3 متر از لبه‌ي صحن ، بازسازي معاصر است
بخش انتهايي شمالي اين ايوان ، منطبق با ديوار خشتي اوليه‌ي مسجد است. شاه نشين واقع در انتهاي ايوان ، در شكل اصلي آن به دو فضاي نسبتاً وسيع جانبي مرتبط مي شده است. اين شاه نشين در قسمت وسط ، احتمالاً با راهروي تشريفاتي كه از گنبد تاج الملك شروع مي شده و پس از گذشتن از ايوان شمالي به صحن مسجد مي رسيده ، ارتباط داشته است.
در ميان كليه ي ابنيه ي بررسي شده در مسجد جامع ، ايوان شمالي يگانه بنايي است كه شالوده دارد . شالوده هاي ستبر و عميق اين ايوان كلاً در طرح اوليه اجرا شده است .  درگوشه ي شمال شرقي ايوان يك جرز آجري وجود دارد كه ممكن است متعلق به هشتي اي در پشت نماي شمالي باشد كه در اين صورت جرز مذكور در امتداد فضاي ستون دار وسيعي قرار داشته است . بقاياي اين بافت ستون بندي دركاوش هاي باستان شناختي به دست آمده است .
از ديگر مشخصات ايوان شمالي ساختمان، ديواره هاي شرقي و غربي آن است . در هر طرف ، به جاي ديوار از جرزهايي مستطيل شكل كه انتهاي هر يك از آن‌ها به دو نيم دايره ختم مي شده و يك درگاه ارتباطي را در ميان خود جاي مي داده، استفاده شده بوده است. بدين ترتيب اين ساختمان به صورت نوع خاصي از ايوان كه از طرفين باز بوده، بنا گرديده است. در دوره هاي بعدي ، احتمالاً در زماني كه نحوه‌ي پوشش مسجد ، از نوع مسطح ، به صورت طاق و چشمه اي تبديل شد، دهانه هاي باز و قابل عبور جرزهاي طرفين با آجر كاري بسته شد و شكل ظاهري ايوان شمالي تغيير اساسي پيدا كرد.