جهش تولید | یک‌شنبه، ۴ آبان ۱۳۹۹

آیت الله سیدابوالحسن اصفهانی - نمایش محتوای تولیدات ویژه

 

 

آیت الله سیدابوالحسن اصفهانی

Loading the player...


یکی از چهره های درخشان فرهنگ و تمدن اسلامی در عصر حاضر و از شخصیت های برخاسته از دارالعلم اصفهان مرحوم آیت الله العظمی سیدابوالحسن اصفهانی است تأثیر ایشان درحوزه علمی، معنوی و اجتماعی جهان اسلام به ویژه تشیع در دوران اخیر انکارناپذیر است.
وی از محضر عالمان نجف بهره مند گردید و خود از مراجع بلند مرتبه ی شیعه شد. آیت الله اصفهانی دارای ذوقی سلیم، فهمی نیکو و نظری صائب در استنباط و درک احکام و مسائل شرعی بود. ژرف نگری سید و تأمل و تعمق بسیارش در مسائل علمی ستودنی بود. با درگذشت آیات عظام کاشف الغطاء و نائینی مرجعیت و زعامت تشیّع در وجود آیت الله اصفهانی متمرکز و منحصر گردید و بیش از یک دهه یعنی تا زمان وفات در این مقام باقی بود.
آقا سيد ابوالحسن (1284- 1365 ق /1867- 1946)، فقيه بزرگ امامي و مرجع تقليد شيعيان جهان، وي در روستاي مديسه از توابع لنجان اصفهان به دنيا آمد. اجداد او اصلاً از سادات موسوي بهبهان بوده اند كه نسب به موسي بن ابراهيم بن امام موسي كاظم (علیه السلام) مي رسانند. پدرش سيد محمد كه متولد كربلا و مدفون در خوانسار، ساكن مديسه لنجان بوده است. جد او سيد عبدالحميد- زاده بهبهان و مدفون در اصفهان – از عالمان ديني و از شاگردان صاحب جواهر و شيخ موسي كاشف الغطا بوده، و علاوه بر تأليف و گردآوري تقريرات فقهي استادش شيخ موسي، شرحي نيز بر شرايع محقق حلي نوشته است.
سيد ابوالحسن تحصيل مقدمات را در قريه مديسه به انجام رسانيد و در آغاز جواني به حوزه علميه اصفهان رفت. در اصفهان، در مدرسه نيماورد آن شهر تحصيلات خود را ادامه داد و با استفاده از محضر استادان آن حوزه به تكميل دانش در علوم نقلي و عقلي پرداخت. وي پس از گذراندن سطوح فقه و اصول به محافل درس خارج استادان راه يافت. از ميان همه استادانش در حوزه اصفهان تنها شخصيتي كه اصفهاني خود به نام ونشان از او ياد كرده،‌آخوند ملا محمد كاشاني(د 1333 .ق) است كه از مدرسان علوم عقلي ورياضي بوده است. از ديگر استادان او در اصفهان سيد مهدي نحوي، سيد محمد باقر درچه اي – سيد هاشم چارسوقي، ‌ابوالمعالي كلباسي و جهانگير خان قشقايي را برشمرده اند.
به حكايت آنچه اصفهاني به خط خويش به ظهر تقريرات شيخ موسي كاشف الغطا تأليف جد خود نوشته است وي اصفهان را به قصد نجف در 13 ربيع الاول 1308 ق ترك كرد و در 11 جمادي الاول همان سال به نجف رسيد. آنجا در مدرسه صدركه از مراكز برجسته حوزه نجف بود، ساكن شد و به استفاده از محضر بزرگترين استادان فقه و اصول توفيق يافت. اصفهاني از ميان استادان خويش در نجف به نام ميرزا حبيب رشتي (د 1312 ق) و آخوند خراساني (د 1329 ق) تصريح كرده است. از ديگر استادان او ميرزا محمد حسن شيرازي (د 1312 ق)، سيد محمد كاظم طباطبايي يزدي(د 1327 ق)، ميرزا تقي شيرازي (د 1328 ق)، فتح اله شريعت اصفهاني (د1329ق) و مولي عبدالكريم ايرواني را نيز ياد كرده اند.
از ميان همه اين استادان، اصفهاني بيش از همه از درس آخوند خراساني استفاده كرد؛ چرا که او بيشتر از سه سال و اندي درس ميرزا حبيب اله رشتي را درك نكرد و پس از آن، يعني حدود 17 سال به شيوه اي ممتد و مستمر از درس آخوند خراساني بهره مند شد.چنانكه از نزديك ترين و بهترين شاگردان و اصحاب اين استاد به شمار مي رفت. وي همزمان با حضور در درس خارج آخوند خراساني، خود به تدريس رسائل و كفايه اشتغال داشت. پس از فوت آخوند خراساني بعضي از مردم خراسان- به تصريح خود اصفهانی- براي تقليد به او مراجعه كردند.
مرجعيت عامه پس از آخوند خراساني به سيد محمد كاظم يزدي و ميرزا محمد تقي شيرازي منتقل شد و شيرازي، نخستين مرجعي بود كه احتياطات خود را به اصفهاني ارجاع داد. همچنين نوشته اند كه شيرازي، ابوالحسن اصفهاني و نيز شريعت اصفهاني را پس از خود شايسته مقام مرجعيت معرفي كرده بود. پس از وفات نائيني و حائري يزدي در 1355 ق و آقا ضياء عراقي در 1261ق، مرجعيت تقليد شيعيان در بخشي عمده جهان تشيع در شخص اصفهاني منحصر شد.
ميرزا محمود تقي شيرازي علاوه بر تقدم علمي و روحاني سياستمداري شجاع بود و نهضت استقلال عراق را به همكاري علماي ديگر از جمله سيد ابوالقاسم كاشاني و شيخ مهدي خالصي و پسر او شيخ محمد و ميرزا محمد رضا شيرازي رهبري
مي كرد. در دايرة المعارف تشيع آمده است:
«بعد از وفات او ]ميرزا محمد تقي شيرازي[ آيت الله اصفهاني و آيت الله حاج ميرزا حسين نائيني كه در علم سياست جانشين به حق وي بودند به مقام مرجعيت نائل آمدند. هر دو همشهري و شاگرد آيت اله خراساني و هر دوداراي افكاري ضد انگليس و مشروطه خواه و در سياست ايران و تغيير رژيم همفكر بودند و در علم و تقوي ايشان جاي هيچ سخن نبود. اما شهرت و تعداد مقلّدان آيت اله اصفهاني در بين مردم بيشتر از ميرزاي نائيني بود. شايد مداخله حاد نائيني در سياست ايران و عراق و همكاري نزديك او با سران مشروطيت ودر مقابل روش اعتدال واحتياط سياسي اصفهاني موجب اين تفاوت بود.»
در هر حال اصفهاني شمار بسياري از مجتهدان بزرگ و محققان برجسته فقه و اصول را در دوران تدريس ممتد و مستمر خود در حوزه نجف تربيت كرد كه از جمله آنان مي توان شخصيت هاي چون ميرزا حسن بجنوردي، ‌سيد محمود شاهرودي، سيد محسن حكيم، سيد هادي ميلاني، سيد محمد طباطبائي را ياد كرد.
آقای غلامعلی رضوانی باغبادرانی در کتاب تاریخ وفرهنگ کهن می نویسد آقاسیدابوالحسن دروس مقدماتی را در قرا ئ مد یسه وکچو از قرائ اصفهان  نزد بعضی از اهل علم آموخت سپس به اصفهان رفته ودرمدرسه صدر بازار به تحصیل مشغول شد ودر سن 23سالگی به نجف رفت  حضرت آیت اله العظمی اصفهانی درساعت 7بعدازظهر ،روز یکشنبه نهم ذیحجه سال 1365هجری قمری مطابق با 13آبان 1325 خورشیدی درسن 88سالگی در شهر کاظمین دار فانی را وداع گفت وجسد ایشان بااحترام تمام به نجف اشرف تشیع گردید ودر صحن امیرالمومنین علی علیه السلام  مدفون گردید.