رونق تولید ملی | چهارشنبه، ۹ بهمن ۱۳۹۸

آشتیان - نمایش محتوای تولیدات ویژه

 

 

آشتیان

Loading the player...

آشتیان در شمال شرقی اراك ودردامنه ارتفاعات كوه های مركزی استان مرکزی واقع شده و از مناطق قدیمی است. نام این شهر از "ابرشتجان‌" به "آشتجان"‌ و "آشتیان" تبدیل شده است. قدمت آشتیان به 300 سال پیش برمی گردد.نام شهر آشتیان و محله های آن در تاریخ قم آمده است. شهرستان آشتیان یکی از شهرستانهای استان مرکزی در ایران است که در گذشته از توابع سرزمین تفرش (گبرش) از متعلقات عراق عجم بوده که آیین زرتشتی داشته‌اند لذا نام این شهر تاریخی بنا به روایات تغییر یافته آتشدان است که در گذر تاریخ نام این مکان از آتشدان بر اثر روایدادهای مختلف به، ابرشتیجان، براشتیجان، سیجان، استجان، اشتیجان برگردانده شده است. در زمان سکونت گبریها در سرزمین پهناور گبرش (تفرش) قسمتی از این سرزمین به موبدان و آتشکده‌ها جهت عبادت اختصاص داده شده است که بنا به تفسیر (دهگان) لغت آشتیان معرف معبد و قربانگاه بوده و کلمه آشتیان مرکب از دو جزء (( یشت)) به معنی پرستش، قربانی، دعا و سرود مذهبی و((یان)) معرف مکان و جایگاه می‌باشد. این شهر در موقعیت جفرافیایی به طول ۳۴ و عرض ۵۵ قرار دارد. این شهرستان از شمال به تفرش و قم و از جنوب به اراک و محلات محدود گشته و ۱۳۴۸ کیلومتر مربع مساحت دارد که از این لحاظ کوچکترین شهرستان استان مرکزی است. شهرستان آشتیان دارای ۱ شهر، ۱ بخش و ۳ دهستان به مرکزیت آشتیان است. آشتیان از شهرهای تاریخی ایران است چنان که نام این شهر در کتاب تاریخ قم نوشته حسن بن محمد بن حسن قمی نوشته شده در سال ۳۷۸ هجری قمری ابراشتجان یا اشتجان آمده‌است. مولف کتاب مختصرالبلدان آشتیان را ابرشتیجان نوشته و نقل کرده‌اند که براثر زلزله ابرشتیجان کاملا تخریب و بعد از آن آبادی مجددی بنا شده است و نام آن را به آشتیجان تغییر داده‌اند و چون مردم حرف (ج) را درگویش محلی به صورت خیلی خفیف به کار می‌بردند با گذشت زمان این محل به نام آشتیان مشهور شده است. در تاریخ قم، آشتیان به صورتهای ا برشتیجان، براشتیجان، استجان، اشتیجان، سیجان آمده است و مرحوم دهگان در تاریخ اراک آورده است: " ا بر به معنی فراز است و چون شهر جدید بر فراز ده مخروبه بنا شده ا بر آشتیجان نام نهاده‌اند. " ولی برخی نویسندگان معاصر صورتهای مختلف را که در تاریخ قم آمده است منطبق بر آشتیان نمی دانند. آشتیان مرکب ازمصوت بلند، آ ، واژه " یشتی " و پسوند مکان " ان " است. یشتی واژه‌ای است اوستایی از ماده کلمه یسنا به معنی ستایش و نیایش و پرستش و فدیه و قربانی کردن، وجود آتشکده‌های متعدد در این منطقه که مهمترین آنها آتشکده وره بوده است نشانگر آنست که این شهر در گذشته پرستشگاه و جایگاه قربانی بوده است. ویژگیهای تاریخی آشتیان از جمله شهرهای بسیار کهن ایران است که در گذشته جزء "ماد سفلی" یا "ماد بزرگ" بوده است و آثار و دژهای فراوانی از دوران ماد در این منطقه به چشم می‌خورد. اسامی اماکن آن ریشه اوستایی و پهلوی دارند. این اسامی و نیز شمار زیاد قلاع گبری و وجود آتشکده‌ها در این منطقه، مانند آتشکدهِ "فردجان و فراهان" ارتباط واژه آشتیان را با دین زرتشتی قوی می‌سازد. این منطقه توسط "مالک بن عام اشعری" فتح و مردم آن به دین اسلام گرویدند. در کتب جغرافیایی پس از اسلام، این شهر جزء ولایت کوهستان یا جبال و یا عراق عجم آمده است. بنا به تفسیر دهگان این لغت (آشتیان) معرف معبد و قربانگاه است. ابن فقیه صاحب مختصرالبلدان رستاق ابرشتجان را با ۱۰ ده، از متعلقات همدان عنوان کرده و صاحب تاریخ قم آن را باشمول ۱۰ ده، از طموجهای قم برشمرده است. شهر آشتیان در منطقه‌ای سردسیر در حاشیه کوههای تفرش و مشرف به ارتفاعات زاگرس از طرف غرب واقع گشته و به همین خاطر دارای آب و هوای نسبتاً سرد و کوهستانی در زمستان است و در تابستان ییلاق معتدل و مطبوعی برای گردشگران است. یکی از روستاهای آن به نام «آهو» بوده که ییلاق آشتیان می‌باشد. آب آشامیدنی شهرستان آشتیان سالهای زیادی از مسائل مهم و بغرنج شهرستان آشتیان به حساب می‌آمد که در سالهای اخیر برطرف شد. علت عمده این مشکل ارتفاع زیاد آشتیان از سطح دریا(۲۱۲۰ متر) وپایین بودن سفره‌های آب زیر زمینی می‌باشد که باعث دسترسی مشکل به این منابع آب می‌باشد. شهرستان آشتیان از غرب به شهرستان قم با آب و هوای نیمه بیابانی وکوهستانی محدود می‌شود علیرغم این متوسط بارندگی منطقه حدود ۲۵۰ میلیمتر می‌باشد ولی به علت شرایط خاص توپوگرافی این شهرستان و قرار گرفتن در حاشیه فلات داخل کشور و تبخیر شدید و مشکل کم آبی، یکی از مسائل مهم این شهرستان چه در زمینه مصرف اب شرب و چه در زمینه کشاورزی می‌باشد به طوری که آبادانی چندانی چه در زمینه کشاورزی مشهود، نمی‌باشد شهرستان آشتیان در حوزه بسته کویر میقان قرار دارد که هیچگونه رودخانه دائمی در آن جریان ندارد و رودخانه‌های این حوزه به تبعیت از شرایط اقلیمی تنها در فصل زمستان دارای آب می‌باشد و رودخانه آشتیان که از شمال آشتیان ازارتفاعات کوه و کلاء به ارتفاع ۳هزار متر سرچشمه می‌گیرد پس از گذشتن از شهر آشتیان در دشت پایین دست، شهر پخش می‌شود و در فصل تابستان آب آن کاهش می‌یابد حداکثر دمای آن ۳۴ و حداقل دمای منطقه ۹ درجه است تعداد روزهای یخبندان ۹۵ روز میانگین سالیانه بارندگی ۲۵۰ میلیمتر است، آشتیان به علت ارتفاع نسبتا" زیاد (۱۷۹۱ بالاتر از سطح دریا) دارای زمستان‌های سرد و تابستانهای معتدل ودلپذیر می‌باشد و از ارتفاعات معروف این شهرستان کوه رفاقاسم کش، بین آشتیان و تفرش قابل ذکر است. این شهرستان از لحاظ تپوگرافی در دامنه ارتفاعات کوههای مرکز استان واقع شده و از جنوب به دشت فراهان و کویر میقان منتهی می‌شود. از ارتفاعات معروف آن کوه رفا قاسم کش، میراب و دومیل رامی توان نام برد. به طوری که میانگین دما در زمستان صفر و در تابستان ۶/۲۲ درجه سانتی گراد گزارش شده است. دمای میانگین سالانه نیز برابر با ۹/۱۰ درجه سانتی گراد.