جهش تولید | جمعه، ۹ آبان ۱۳۹۹

ارگ کریم خانی - نمایش محتوای تولیدات ویژه

 

 

ارگ کریم خانی

Loading the player...

ارگ كریم‌خانی در حقیقت اندرونی و قصر سلطنتی سلسله زندیه در شهر شیراز بود. این ارگ به شكل قلعه آجری با دیواره‌های بلند ساخته شده كه در هر چهار گوشه آن برجی بزرگ بر پا است. ساختمان شهربانی در مقابل این ارگ ساخته شده و از خود ارگ از سال ۱۳۴۵-۱۳۱۵ به عنوان زندان شهربانی استفاده می‌شد. بخشی از تالارها و اتاق‌های مرمت شده آن نمونه‌ای زیبا از سبك معماری دوران زندیه را نشان می‌دهند. در مرکز شهر شیراز ساختمان چهار گوشی که روی بدنه بیرونی دیوارها و چهار برج آن نقش و نگارهایی ساده و زیبا به وسیله آجر به ارتفاع حدودا ۱۵ متر پدید آمده، هر بیننده‌ای را نسبت به حکومت پرعظمت کریم‌خان به تفکر وا می‌دارد. در این ساختمان که ارگ کریم‌خان نامیده می‌شود، " اندرونی" کریم‌خان زند (خانواده خان زند و محارم ایشان) زندگی می‌کردند. قلعه دارای چهار برج است که ارتفاع برج‌ها از دیوار قلعه بلندتر است. در ورودی قلعه دری چوبی و بزرگ است که در ضلع شرقی قلعه قرار دارد. در بالای در ورودی صحنه نقاشی روی کاشی هفت رنگ انجام شده که کشته شدن دیو سفید به دست رستم پهلوان را نشان می‌دهد. ارگ دارای سه شاه‌نشین در شمال، غرب و جنوب حیاط می‌باشد. شاه‌نشین شمالی مخصوص زمستان، شاه‌نشین غربی مخصوص فصل بهار و شاه‌نشین جنوبی مخصوص فصل تابستان مورد استفاده قرار می‌گرفت. در طرفین و پشت هر شاه‌نشین، اتاق‌ها و ایوان‌هایی قرار دارند. در سمت غربی حیاط، تالار اصلی ارگ و منزل رسمی و استراحت‌گاه کریم‌خان زند قرار داشته است. تالاری که در حال حاضر دو ستون چوبی بلند در جلوی آن قرار دارد و در گذشته دارای دو ستون سنگی بوده که آقا محمدخان قاجار دو ستون سنگی آن را برای ساخت گلستان تهران به آنجا منتقل کرد و به جای آن دو ستون بلند چوبی کار گذاشته‌اند. ارگ کریم‌خانی ساختمان مجللی است که اتاق‌هایی با نقاشی‌های زیبا در خود جای داده، اما از سال ۱۳۱۵-۱۳۴۵ که به عنوان زندان شهربانی از آن استفاده شده همه آثار نقاشی‌ها و مقرنس‌کاری‌های آن با گچ پوشیده و دود گرفته شد. بیشتر اتاق‌ها و تالارهای آن با سقف و دیوارهای بسیار به صورت سلول‌های کوچک زندان در آمدند. هم اکنون این ساختمان، دفتر دوم میراث فرهنگی استان فارس می‌باشد و بناست که در آینده تبدیل به موزه‌ای بزرگ شود. ارگ کریم خان در مرکز شهر شیراز قرار دارد. این ارگ در دوره سلطنت سلسله زندیه ساخته شده ‌است و پس از اینکه کریم خان زند، شیراز را به عنوان پایتخت و مکان زندگی خود انتخاب کرد، به ارگ کریم خان معروف شد. کریم خان بهترین معماران زمان خود را جهت ساخت آن بکار گرفت. او همچنین بهترین مصالح را تهیه و ساخت بنا را به‌ سرعت تمام کرد. این بنا در دوره زندیه به ‌عنوان محل استقرار حکومت و در دوره قاجاریه به‌ عنوان محل زندگی فرمانداران محلی استفاده می‌شد.عبدالحسین میرزا فرمانفرما حکمران فارس، دستور به بازسازی مینیاتورهای نقاشی شده در این بنا را داد. بنای ارگ ترکیبی از دو معماری مسکونی و نظامی است. بخش درونی ارگ با ایوان‌ها و اتاق‌های نقاشی شده، آب نماها و باغچه‌ها از ظرافت خاصی برخوردار است. سه ضلع شمال، جنوب و غرب هر یک دارای یک ایوان و شش اتاق مسکونی در دو طرف آن است. برج و باروی چهارگانه به انضمام خندقی که سابقاً دور آن حفر شده بود نقش دفاعی بنا را بر عهده داشته‌اند. ضخامت دیوارها در پایه ۳ متر و در بالا ۸/۲ متر است. ارتفاع برج ها نیز ۱۵ متر می‌باشد و از آجر ساخته شده‌اند.