جهش تولید | شنبه، ۳ آبان ۱۳۹۹

ابن واضح یعقوبی - نمایش محتوای تولیدات ویژه

 

 

ابن واضح یعقوبی

Loading the player...

ابن واضح یعقوبی
احمد بن ابی یعقوب بن جعفر بن وهب بن واضح عباسی معروف به ابن واضح و الیعقوبی، (متولد بغداد) مورخ و جغرافی‌دان شیعی، تا ۸۷۳ میلادی در ارمنستان و خراسان زندگی کرد، و تا ۸۹۱ میلادی هنوز زنده بود.
جد وی (واضح) از طرف منصور عباسی به خلافت ارمنستان، آذربایجان و مصر را در اختیار داشته است که در سال ۱۶۹ ه‌ق به دستور هادی یکی از خلافای عباسی به قتل می‌رسد
وی آثار گران‌بهایی از خود برجای گذاشته است. یکی از این آثار کتاب البلدان است. وی این کتاب را در سال ۲۵۸ ه‌ق و در مراکش نوشت و این کتاب، مرجعی برای نویسندگان بعد از او قرار گرفت. وی برای نگارش این کتاب اقدام به مسافرات‌های زیادی کرد. وی مسافرت خود را از بغداد و سامرا شروع می‌کند و بعد به طرف ایران و شمال افغانستان و ترکستان و هند و چین می‌رود. سپس از جغرافیای امپراتوری بیزانس، سوریه، مصر و شمال آفریقا سخن می‌گوید. که البته بخش بیزانس و شمال آفریقای این اثر گم شده است.
از آثار وی می‌توان به دو اثر دیگر وی نیز اشاره نمود؛ یکی از آنها کتاب تاریخ عمومی بزرگی است با نام تاریخ عالم که از خلقت آدم تا سال ۲۵۸ ه‌ق را به تفصیل توضیح داده است. این تاریخ به دو قسمت تقسیم شده‌است: اولی مربوط به دورهٴ پیش از اسلام از آغاز خلقت است، و دومی که کوتاه‌تر است به تاریخ اسلام مربوط می‌شود.
و کتاب دیگرش نیز «المسالک و الممالک» نام دارد که در گذر زمان این کتاب نیز گم شده است.

ابن واضح یعقوبی احمدبن ابی یعقوب اسحاق بن جعفربن وهب بن واضح کاتب اخباری عباسی اصفهانی٬ معاصر ابوحنیفه دینوری متوفی حدود سال 290 هجری از مورخان و جغرافی شناسان بزرگ اسلامی در عصر عباسی دوم بوده است و در جغرافیا همان بزرگی و تقدم را شایسته است که در تاریخ و بگفته بعضی میتوان او را معلم جغرافیای مسلمین شمرد. در کتاب دایره المعارف الاسلامیه در ماده جغرافیا مینویسد:
بسیاری از جغرافی نویسان قرون آتیه مانند یعقوبی و بلخی و مسعودی درعین حال مورخ هم بوده اند و نیز بسیاری از مصقات تاریخی دارای فصلهای مهمی در جغرافیا است.
یعقوبی علاوه بر تاریخ و جغرافیا در علم نجوم تسلط کافی داشته و بدان علاقه مند بوده است یعقوبی شعر را به نیکی میسروده و ثعالبی نام وی را به عنوان احمدبن واضح در زمره شعرای اصفهان آورده است. یاقوت حموی اشعاری از یعقوبی در وصف سمرقند ذکر میکند. مقریزی نیز اشعاری از یعقوبی درباره انقراض طولونیها نقل کرده است. یعقوبی اصالتا ایرانی و از مردم اصفهان بوده است. از تاریخ ولات و محل ولادت وی اطلاعاتی در دسترس نیست