جهش تولید | سه‌شنبه، ۴ آذر ۱۳۹۹

شهر خُورزوق - نمایش محتوای تولیدات ویژه

 

 

شهر خُورزوق

خورزوق (تلفظ: khorzoogh) يکي از شهرهاي استان اصفهان در مرکز ايران است.
اين شهر در 32 درجه و 48 دقيقه عرض شمالي از خط استوا و 51 درجه و 37 دقيقه طول شرقي از نصف النهار گرينويچ با 1572 متر ارتفاع از سطح دريا قرار دارد که از ارتفاع اصفهان 3 متر کمتر است. خوروزق يکي از شهرهاي شهرستان برخوار مي‌باشد که با مرکز شهرستان فاصله چنداني ندارد. اين شهر در دو کيلومتري شمال اصفهان و تا تهران 410 کيلومتر فاصله دارد.

اين شهر در بخش برخوار شهرستان برخوار و ميمه قرار دارد.و جمعيت آن 20237 نفر است.

شهر خورزوق در مجاورت شهر اصفهان و در بخش برخوار واقع شده‌است. جمعيت آن امرزوه بالغ بر بيست و نه هزار نفر است. خورزوق در زبان عاميانه خورزوک گفته مي‌شود.در واقع خورزوق معرب خورزوک است. خور به معني خورشيد و روشنايي و زوک به معني سرزمين است. (خورزوک يا سرزمين آفتاب). مردم خورزوق به زبان محلي که از زبان‌هاي ايراني مرکزي است صحبت مي‌کنند. اين زبان در شهر گز و چند نقطه ديگر استان هم صحبت مي‌شود. مسجد جامع خورزوق حدود 700 (هفتصد سال) قدمت دارد و در مركز شهر خورزوق واقع شده است. ساختمان سلطان حضرت خورزوق كه حدود200 سال قبل احداث گرديده و بر روي فراري قرار دارد كه يكي از اوليا در آن دفن گرديده است. مسجد جامع آقا و مسجد سبزعلي از مساجد قديمي شهر خورزوق مي باشد.
محله‌هاي قديمي اين شهر عبارت‌اند از : محله درب مسجد بزرگ ، محله عربها ، محله درب حمام نو
آب و هواي اين شهر به خاطر کشتزارهاي پيرامون آن خنک‌تر از مناطق شهري اصفهان است. اين کشتزارها به مرور به مناطق مسکوني و صنعتي تبديل مي‌شوند.
وجود اراضي کشاورزي و رشته قنوات متعدد و قرار گرفتن بين مراکز عمده جمعيتي از عمده ترين عوامل پيدايش خورزوق در گذشته ذکر شده‌است . خوروزق در گذشته قلعه بزرگي بوده که چندين نهر و باغ بويژه کوچه‌هاي سرپوشيده و تنک و باريک در وسط شهر وجود داشته‌است . حصار آن خورزوق را از دستبرد و تهاجم اشرار و سارقين مصون مي‌داشته‌است . خانه‌هاي مسکوني خشت و گلي که علاوه بر سکونت انبار غله و نگهداري حيوانات نيز بوده‌است.

شهر خُورزوق: این شهر در 32 درجه و 48 دقیقه عرض شمالی از خط استوا و 51 درجه و 37 دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ با 1572 متر ارتفاع از سطح دریا قرار دارد. خُوروزق در سال 1345 شهر شد که با مرکز شهرستان برخوار فاصله چندانی ندارد. این شهر از جنوب در 4 کیلومتری شمال اصفهان و از شمال در 5 کیلومتری مرکز شهرستان برخوار « شهر دولت آباد» هم مرز شهرستان شاهین شهر و میمه و تا تهران 410 کیلومتر فاصله دارد در بخش مرکزی شهرستان بُرخوار  قرار گرفته و جمعیت آن امرزوه بیش از بیست هزار نفر است. خُورزوق در زبان عامیانه خُورزوک گفته می‌شود. در واقع خُورزوق مُعرب خُورزوک است. خُور به معنی خورشید و روشنایی و زوک به معنی سرزمین است. (خورزوک یا سرزمین آفتاب). مردم خورزوق به زبان محلی صحبت می‌کنند. محله‌های قدیمی این شهر عبارت‌اند از : محله درب مسجد بزرگ ، محله عربها ، محله درب حمام نو و قدیمی ترین بنای شهر مسجد جامع متعلق به دوران تیموری است که به صورت دو ایوانی با گنبدی کوچک ساخته شده است . از دیگر آثار تاریخی این شهر می توان خانه برومند را نام برد. شهرخُورزوق دارای خانه ها و آثار تاریخی دیگری چون تکایا و مساجد قدیمی می باشد. با وجود مواد اولیه و ابزار بومی ، از صنایع دستی این شهر می توان قلمزنی، منبت ، کاشی مُعَّرق و هفت رنگ ، سراجی سنتی و سرامیک ، گلیم بافی و بویژه سفره قلمکار را نام بردکه70  % تولید قلمکار کشور را برعهده دارد. 

مسجد جامع خورزوق :  مسجد جامع خورزوق واقع در مرکز شهر و داخل بافت قدیم شهر یکی از بناهای تاریخی به سبک دو ایوانی با مساحتی حدود 1000 متر که فضای اصلی بنا در جبهه جنوبی و زیر گنبد و پشت ایوان جنوبی مسجد واقع است . در دو طرف ایوان رواقهایی است که از طریق فضای پشت این رواقها با فضای مربع شکل زیر گنبد راه دارد. مصالح اصلی بکار رفته در این بنا خشت و آجر است که در سالهای اخیر بر اثر بی اطلاعی هیأت امناء کاشی کاریهایی به این مسجد اضافه شده است . داخل ایوان و گنبد خانه با تزئینات گچ بری و خط های لاجورد مُزیّن گردیده است . در داخل محراب راه ارتباطی به فضای پشت محراب و گنبد خانه قرار دارد که نشان دهنده قدیمی ترین قسمت بنا می باشد. در جبهه غربی حیاط مسجد ، شبستان واقع است و مساحتی حدود 300 متر را به خود اختصاص می دهد . ایوان شمالی مسجد که رو به خیابان است در دو طرف خود دارای سردر های زیبایی با تزئینات گچی و رنگ می باشد که متأسفانه سر در شرقی آن در سالهای گذشته تخریب شده است . انتهای ایوان رو به خیابان از طریق شبکه های آجری با فضای بیرون مسجد ارتباط دارد. آنچه بیشتر به چشم می خورد اقدامات خوب و شایسته سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری است که در سالهای اخیر در جهت حفظ و مرمت این بنای با ارزش صورت گرفته است.

صنایع دستی : گر چه نام سفره قلمکار با نام اصفهان خوگرفته ولی بعد از زمان صفویه و مشکلات حکومت شاه سلطان حسین حمله افغانهاو . . .  در اصفهان شاگردان و استادکاران سفره قلمکار که عمدتاً اهل شهرهای اطراف و بویژه دلیگان شهر خورزوق بودند کارگاههای خود را به زادگاه شان که در آن فراوانی آب قنات و زمین های مسطح برای کار و پهن کردن سفره قلمکارهای پرداخت شده بود منتقل کردند و تولید سفره قلمکار در همین شهر رونق گرفت و هنوز هم تولید و برای عرضه به گردشگران به اصفهان برده می شود . در حال حاضر با وجود بیش از 100 کارگاه سفره قلمکار در دلیگانِ خورزوق به جرأت می توان گفت که بیش از  %70 تولید سفره قلمکار استان و کشور در این شهر و به شیوه سنتی با وسابل و پارچه های کتان خالص و رنگهای طبیعی تولید می شود و به تمام نقاط کشور و حتی جهان صادر می گردد. از دیگر صنایع دستی این منطقه و شهرستان می توان مُنبت کاری، مُعرق کاری روی چوب ، چرم دوزی ، مُشبک کاری ، قلم زنی و . . . را نام برد. شما می توانید صنایع دستی اصفهان را با قیمتی مناسب و ارزانتر از اصفهان در این شهر خریداری کنید .